BILIM

Konya’da neler oluyor?

Author

Konya Karapınar’da metrelerce derinliğinde oluşan obruklar insanları korkutmaya başladı. Bölgede farklı boyutlarda 200 obruk bulunuyor ve her geçen gün yeni obruklar meydana geliyor.

Bölgede 200 civarında obruk var

1960-1970 yılları arasında 7-25 metre derinliğinde, çapı ise 3-9 metre arasında değişen toplamda 10 obruk oluşmuş. Araştırmaların ardından bir sonuç elde edilememiş ve obrukların oluşumu durunca çalışmalara da son verilmiş. Ancak 2000’li yıllardan itibaren obruklar tekrar oluşmaya başladı ve bölge halkını tedirgin etmeye devam ediyor. Bölgede obruk sayısı 200 civarında. Konya’da 2017 yılında 9 obruk meydana geldi. Bölgede yaşayanlar, 2008’de bölgeye imar ve yerleşime uygunluk raporunun verildiğini de söylüyor.

Konya’da neler oluyor?

Obruk nedir?

Yeraltı suyunun, karbondioksitle birleşiminden oluşan karbonik asitin, zamanla kireç taşının yoğun olduğu toprakları çözerek yerin altında mağara oluşturması ve bir süre sonra mağaranın üzerindeki toprağın çökmesiyle oluşan huni biçimindeki dev çukura, ‘obruk’ deniyor.

Konya’da neler oluyor?

Obruk zedeler anlatıyor

4 çocuk babası Hüseyin İvriz obruk oluşumuna şahit oluşunu şöyle anlatıyor: “Tarlada çalışıyorduk. Toprak sallanmaya başladı. Olduğum yerde dondum kaldım. 5 metre ileride toprak içeri göçtü. Ayaklarımın altından toprağın kaydığını hissettim. toz bulutu her yeri kapladı.

Yerle gök birleşiyor sandım. Şaşkınlıktan hareket edemedim. İkinci bir sarsıntının ardından göçük daha da büyüdü. 1 hafta korkudan tarlama gidemedim. Hayatım boyunca o anı unutamam.” İvriz, çaresizliğini ise şöyle ifade ediyor: “Doğduğumdan beri ailece buradayım. Yaylada 13 bin metrekare toprağım var. Tarlamda 9 yılda 7 obruk oluştu. Satmak istedim ama araziyi kimse satın almaya yanaşmıyor. Obruk korkusuyla yaşamaya mahkûmuz.”

Konya’da neler oluyor?

Karapınar’ın obruk zedelerinden biri de Hüseyin Tetik. 19 Ekim’de tarlasında obruk oluşan Tetik, o günü şöyle anlatıyor: “Hasat için hazırlık yaptık. Tarlaya vardığımızda yoğun bir toz tabakasının içinden geçtik. Büyük bir çöküntü oluşmuştu. Bu bölge obruk bölgesi. Obruk oldu diye işi bırakırsak mağdur oluruz. Bölgede tedirginlik var. Obruğun kenarlarındaki bölünmeler daha da genişleyip derinleşebilir.”

Konya’da neler oluyor?

“Su kulanımı arttıkça obruk sayısı artacak”

Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Adnan Öztürk, obrukların oluşumuyla ilgili 30’a yakın etken olduğunu söylerken en önemli nedenin ‘yeraltı suyu kullanımı’ olduğunu vurguladı.

Konya’da neler oluyor?

Konya Ovası’nın az yağış alması ve akarsu kaynağının olmaması nedeniyle bölgedeki tarımda yeraltı suyunun kullanıldığını belirten Öztürk, “Yeraltı sularının seviyesi düştükçe suyun kaldırma kuvveti de düştü. Bu da toprağın ağırlığını arttıran bir faktör. Toprak, ağırlaştıkça boşluklara doğru çöküyor. Arazi kalkerli ve jips adı verilen kırılmaya müsait bir toprak” dedi.

Bölgede mısır üretiminde artış olduğuna işaret eden Öztürk, “Mısır, Karadeniz’de yetiştirilen bir bitki. Konya’nın arazisi ise kurak. Mısır üretiminde kullanılan suyun tamamı yeraltı suyu. Bunun yanı sıra küresel ısınmadan dolayı ovaya düşen yağışlar da azaldı” diye konuştu.

Konya’da neler oluyor?

Obruk oluşumunun deprem gibi jeolojik olduğunu vurgulayan Öztürk şöyle devam etti: “Depremin olacağını biliyoruz ama ne zaman olacağını bilmiyoruz. Obruklar da böyle. Biz Konya’da oluşan ve oluşabilecek obruklarla ilgili duyarlılık haritası yaptık. Karapınar’da 7.3 kilometrekarelik bir alan obruktan etkilenmiş durumda” dedi.