DÜNYA

Fakir Vietnamlıların süper güç ABD'ye kan kusturduğu mücadele: Vietnam Savaşı

Author

Vietnam Savaşı ABD’yi öylesine derinden etkiledi ki etkisini şimdi bile hissetmek mümkün. Peki bu inanılmaz savaş nasıl kaybedildi? Cevabı bu yazıda!

Gerçek şu ki tüm gücü ve kuvvetine rağmen ABD, II. Dünya sonra çok az savaştan kesin bir galibiyetle ayrılmıştır. Her yıl savunma bütçesine ortalama bir ülke kadar para yığan ABD girdiği birçok savaşta bizim deyimimizle “baldırı çıplak” milisler ve askerler tarafından adeta ipe dizilmiştir. Bunların arasında en ABD’nin fiyakasını en çok çizen yenilgi ise kesinlikle Vietnam’da aldıkları yenilgidir.

Vietnamlılar bu savaşa dünyanın tersine "Amerika Savaşı" der
Vietnamlılar bu savaşa dünyanın tersine "Amerika Savaşı" der

Her şeyden önce savaşın nasıl başladığını ve ABD’nin çatışmalara nasıl dahil olduğunu anlatalım. Bilmeniz gereken ilk şey Vietnam Savaşı’nın aslında 1945 yılında başladığıdır. Çin-Hindi Yarımadasında bulunan Vietnam, 1975 yılına kadar bir ateş çemberi içerisinde kalmış ve milyonlarca insanın öldüğü bir cehennem olmuştur. Peki neden?

Kuzey – Güney çekişmesi

1945 yılında bu bölgeye Japonya hakimdi. Ancak II. Dünya Savaşı’nı kaybeden Japonya, bölgeden çekilmiş, hemen ardından da Vietnam kurulmuştu. Ancak Soğuk Savaş’ın başlamasıyla bölge çok önemli bir stratejik öneme haiz olmuştu. Zira burası iki komünist ülke olan Sovyetler ve Çin’in çeperinde kalıyordu. Bu sebeple de bu iki ülkeyi çevrelemek isteyen Batı bloğu burada etkinliğini arttırmak istemekteydi.

Bu sebeple Fransa bölgedeki asker varlığını arttırdı. Fransa’nın bu anti-komünist hareketine ABD’de destek oluyordu. Ancak elbette Sovyetler ve Çin de hamle yapmaktan geri durmuyordu. Onlar da bölgedeki komünist milisler destekliyordu. 1954 yılında gelindiğinde ise Fransa’ya karşı mücadele eden milisler Kuzey’de komünist bir yönetim kurmayı başardı. Ho Chi Minh liderliğindeki Kuzey Vietnam, tahmin edebileceğiniz gibi iki büyük komünist devlet tarafından destekleniyordu.

Savaşın en büyük mağdurları: Kadınlar ve çocuklar
Savaşın en büyük mağdurları: Kadınlar ve çocuklar

Komünistler Kuzey’de yönetimlerini kurabilse de barış bir türlü sağlanamıyordu. Kuzey Vietnam ve Güney Vietnam arasındaki çatışmalar özellikle 1957 yılında epey arttı. ABD bu sırada okyanusun öbür tarafında adeta tırnaklarını yiyordu. Zira Kuzey Vietnam’ın Güney’i yenip ilhak etmesi demek, Batı bloğunun (Dolayısıyla da ABD’nin) etkinliğine büyük bir zarar verecekti.

ABD bunu hep yapıyor!

Bu sebeple ABD savaşa girmenin ve Güney Vietnam’a destek çıkmanın bir yolunu arıyordu. Tarihe Tonkin Körfezi Olayı olarak geçen ve gerçekliği şüpheli saldırı, Amerika’ya savaşa katılma bahanesi verecekti. Buna göre Kuzey Vietnam’a ait torpido botları ABD destroyerlerine saldırmıştı. Artık ABD için her şey hazırdı.

1963 yılında ABD savaşa dahil olmuş ve bu tarihten sonra bölge çok kanlı mücadelelere sahne olmuştur. Öyle ki Amerika’nın bombardıman uçakları 1972’ye kadar tam 400,000 ton bomba yağdırmıştır. Bunun dışında Vietnamlı ve ABD’li askerlerinin birbirlerine yaptıkları işkencelerin benzerleri çok az savaşta görülmüştür. Öyle ki ABD’li askerler yakaladıkları Vietnamlı askerleri helikopterlerden aşağıya atmıştır. Vietnamlılar da ABD’li askerleri bubi tuzaklarıyla adeta hayvanlar gibi avlamıştır.

Atılan Napalm bombasının sıcaklığına dayanamayan ve bu sebeple üstündekileri çıkaran Vietnamlı bir kız
Atılan Napalm bombasının sıcaklığına dayanamayan ve bu sebeple üstündekileri çıkaran Vietnamlı bir kız

Bunun dışında dünya Napalm bombası diye bir kitle imha silahıyla tanışmıştır. Aslında ilk defa II. Dünya Savaşı’nda kullanılan bu bombalar Vietnam’daki sivillerin üzerinde kullanılınca tüm dünyanın tepkisini çekmiştir. Düştüğü yerdeki insanları ısısıyla buharlaştıran, hayatta kalanları ise yanıklardan ötürü inanılmaz acılar çektiren bu bomba daha sonra yasaklanmıştır.

ABD’nin korkunç mağlubiyeti

Fakir Vietnamlıların süper güç ABD'ye kan kusturduğu mücadele: Vietnam Savaşı

1973 yılına gelindiğinde ABD artık savaşa devam edemeyeceğini anladı. Çünkü 60,000’e yakın askerini kaybetmişti ve özellikle genç nüfus savaşa tam karşıdan cephe almıştı. Hippiler olarak adlandırılan bu insanlar özellikle o dönemin John Lennon gibi önemli sanatçılarının etrafında toplanıyor ve koşulsuz şartsız barış istiyordu. En sonunda ABD 27 Ocak 1973 yılında yenilgiyi kabul etti ve savaştan çekildi. Bundan iki sene sonra Kuzey Vietnam güçleri Güney’in başkenti Saygon’u ele geçirdi ve savaş böylelikle nihayete erdi.

Bu savaşın sonucunda bugünkü Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuş oldu. Ancak Kuzey Vietnam bu zaferi kazanmak için inanılması güç bir fedakârlık yapmıştı. Tahminlere göre ülke 1 milyon 175 bin asker kaybetmişti. İki taraftan ölen sivil sayısı ise 2 milyon civarındaydı (Hem Kuzey hem Güney tarafından).

Utanç verici bir yenilgi alan ABD 60 bin asker kaybetti ve hiçbir şey elde edemedi. İşin ilginç yanı birçok ABD askeri evlerine döndükten sonra savaşın ve şiddetin travmasından kurtulamadıklarından intihar etti. Saygınlığı ve kamuoyu desteği tamamen sarsılan ABD yıllarca imajını düzeltmeye çalıştı (Bunu ancak Körfez Savaşı sırasında düzeltebilecekti). Bundan sonra konvansiyonel savaşlara güveni kalmayan Amerika, artık vekalet savaşlarına daha çok önem vermeye başlayacaktı. Suriye'de izlenilen politika bunun en büyük kanıtlarından biridir.

Şunu da ben yazdım:

09.03.2018