KADIN

İkiyüzlü Açlık

Author

Cinsel açlığı olanlar; önce karnınızı doyurduktan sonra, tatlı olarak benim yazımı okumaya başlayabilirsiniz…

Bilenler bilir; Twitter’da beni takip edenlere çeşitli yasaklar, kanunlar koymuşumdur,bunu da profilin başına nal gibi çakmışımdır. “Cinsel açlıkla gelmeyin!” diye en başta bir uyarı var. Türkan Şoray Kanunları gibi, ama tabi o kuralları da ilk ben bozmuşumdur. Eee... yapıbozumculuk, devrimci sanatçılık bunu gerektirir.

Cinsellik, özellikle ülkemizde en ikiyüzlü yaşanan bir kavram. Açlık had safhada, en tok görünenleri bile biraz kurcalayınca, o açlığı görüyor insan. En modern görünen bile, özgür yaşanan cinsellik ya da bir paylaşım karşısında ‘Bu kadarı da biraz fazla’ der. Muhafazakar ya da gelenekçi kesimi hiç karıştırmıyorum bile… Ben cinselliği normalleştirmeye çalışıyorum yıllardır. Bir gün gelecek, bugün size marjinal gelecek şeyler normalleşecek, yani bir anlamıyla da bu benim dileğim, temennim, belki de geriye giden bir vagonda hızla ileri gitmeye çalışıyorum; çaresiz bir koşu bu ama hareket etmeyi de bırakmam.

Üniversite ve yüksek lisans yıllarımda yeni bir resim ya da iş üretirken; ilk önceliğim hocalarıma, kuratör büyüklerime o işi anlatıp, daha önce yapılıp yapılmadığını sormak olurdu. Çok kez de önemli bir sanatçı tarafından daha önceden yapıldığını öğrenip yarı hayal kırıklığı ,yarı gurur yaşardım. O düşündüğüm parlak fikri artık yapamazdım, yapılmıştı, taklitçi sayılırdım ama öyle değerli bir sanatçı o fikri benim düşündüğüm şekle çok yakın gerçekleştirmişti ,demek ki doğru yoldaydım.

Kimler miydi bu sanatçılar? O dönem şimdiki kadar yıldızı parlamamış Marina Abromovic; Carolee Schneeman, Ana Mendieta, ve son dönemlerden Cindy Sherman, Tracey Emin… Marina Abromovic’in korkularıyla yüzleşirken bedenini kullanması, Carolee Schneeman’ın feminizmi, Ana Mendieta’nın erkek egemen toplum eleştirileri ve bu üç kadının da bunları sert bir üslüpla yapmasına bayılırdım. Cindy Sherman ve Tracey Emin bu kişilerin yanında daha günümüz ve daha benden gelirdi; şimdi farkediyorum ki, ben de bir yerlerde onun çizimlerini görmeden, kendi çıplak oto portrelerimi az yapmamışım. Cindy Sherman'ın ise bir fotoğrafçı olarak farklı farklı kimliklerdeki kendi fotoğrafları tam beni yansıtıyordu.

İkiyüzlü Açlık

Bu sanatçılara bugünün gözüyle ve bugünün şartlarıyla bakınca biraz aykırı, uçta ve teatral gelebilirler. Performans sanatının günümüze yansımasını pek de kolayca beğenmiyorum. 1970’lerde farklı bir ortam varmış gibi geliyor; kazanılması gereken haklar varmış, kadın haklarının ve cinselliğin normalleşebilmesi için bu tür uç örnekler gerekmiş ve o bağlamda yerine oturmuş.

Carolee Scheenemann, Interior Scroll’da vajinasından çıkardığı rulo şeklindeki kağıttan çıkan metni okumuş. Marina Abromovic, bir performansında sergi mekanında dar kapı eşiğinde sevgilisi sanatçı Ulay ile tamamen çıplak durmuşlar. İnsanlar kapıdan geçmeleri için onlara değmeleri ve hangi tarafa bakacaklarını seçmeleri gerekmiş. Bu işler şimdi bile uç şeyler ve düşünün ki 1970’li yıllarda yapılmış. Günümüzde bu performanslardaki cesaretin ve içeriğin yarısı bile etmeyen performanslar yapılıyor ya da en çok yapılan performans “selfie” haline geldi.

İkiyüzlü Açlık

“Selfie”, biz sanat eğitimi alırken öğrendiğimiz “oto-portre”’nin günümüze uyarlanmış hali… Tabi selfie çekmek sanatçıların tekelinde değil, herkes çekiyor. Bu bir sanat da sayılmıyor, artık sanat kolaylaşmış, sanki birçok kişinin yapabileceği bir hale gelmiş gibi gözüküyor ama sadece gibi gözüküyor.. İş bu kadar kolaymış gibi gözükürken aslında çok daha zorlaştı. Sanatçıların önünde kolaya yönelme seçenekleri var. Bu düzen sanatçı adayını hemen parlatabiliyor ama ne kadar kalıcı ya da vurucu ? Bu şüpheli. Artık dijital çağda gerçekler çok daha çarpıcı şekilde göz önünde. Eskiden bilgiye, görüntüye bu kadar kolay ulaşamazdık. Şimdi bu bilgi ve görüntü akışı çok hızlı ve yapılan sanatın zamanın gerisinde ya da dekoratif olma tehlikesi var, ki oluyor da zaten, içi boşalıyor.

Sanatın içinin boşaldığı gibi, cinselliğin de içi boşalıyor çoğu zaman. Herşey göz önünde ama bir yandan da gizli kapalı, pornoya çok kolay ulaşılabiliyor ama yasak; insanlar cinsellik yaşıyor ama bu konuda hala aç. Bir olmamışlık söz konusu. Hem çok hem yok… ya da susadıkça tuzlu su içme ve tuzlu suyu içtikçe daha da susama durumu var her alanda.

İkiyüzlü Açlık

Görseller: 1.Cindy Sherman - İsimsiz Film Kareleri (Untitled Film Stills) 1970'ler sonu    2.Marina Abromovic ve Ulay - Imponderabilia 1977                                                                          3.Kendi yağlıboya oto-portre çalışmam, Üçleme Karolin Fişekçi 2012                                            4.Kapak fotoğrafı Tracey Emin - Yatağım 1999