IŞ & EKONOMI

Aman bu oyuna gelmeyin!

Author

Ponzi Oyunu ya da Ponzi Düzeni!! Sakın bilmiyorum demeyin. Aslında biliyorsunuz ama bu şekilde isimlendirildiğini bilmiyorsunuz. Ponzi Düzeni = Saadet Zinciri!! Şimdi hatırlamışsınızdır.
Kısaca anlatmak gerekirse; Ponzi Düzeni, yatırımcılara kendi paralarından geri dönenle veya sonraki yatırımcılardan gelen paralarla ödemenin yapıldığı bir dolandırıcılık yöntemidir. Peki, vatandaşın Ponzi ile ne işi olabilir? Şöyle anlatalım; ekonomik olarak iyi konumda olan bir ülkede faiz oranları oldukça düşüktür. Bu bir nedenle fona ihtiyacı olan kişiler için ucuz borçlanma demek olduğu kadar birikimlerini değerlendirmek için faiz geliri talep edenler için de düşük kazanç demektir.
İşte bu noktada Ponzi ortaya çıkar. Ponzi'yi düzenleyen, finansal kurumların vadettiğinden daha fazla faiz getirisi önererek yatırımcıları etkilemeye çalışır. Örneğin ülkedeki faiz oranı %3 ise, Ponzi Oyunu oynayan kişi yatırımcılara %10 faiz önerir. Ardından %10 faiz getirisi vadettiği kişilerin parasını ödemek için yeni yatırımcılara %11 faiz önerir. Aynı şekilde %11 faiz önerdiği kişilerin parasını ödemek için yatırımcılara daha yüksek faiz önerir. Bu döngü sayesinde - ülkede finansal istikrar sürdüğü sürece yani düşük faiz dönemi devam ettikçe - hem oyunu oynayan kişi hem de yatırımcılar kazanmış olur. Diğer bir deyişle oyuna olan rağbet artar. Ancak likidite yani para problemi ortaya çıktığında, sistemdeki çalkantının fitili ateşlenmiş olur. Böylece borçlar dönmemeye başlar. Aslında bu da bir tür spekülatif balona dönüşür ve patlar!! Patlama neticesinde özellikle oyuna sonradan dâhil olmak üzere herkes zarar eder. "Kim bu dolandırıcılık yöntemini icat etti?" diyebilirsiniz. Kısaca anlatalım.
Tarihte bilinen ilk ponzi oyunu, bu sisteme adını veren Charles Ponzi tarafından 1920 yılında gerçekleştirildi. Ponzi, bu oyun sayesinde kısa sürece 10.000 yatırımcıyı posta pullarını kullanarak bir arbitraj karı elde ettiğine inandırmış; ancak aslında ortada olmayan bu karlar nedeniyle oyun daha fazla sürdürülememiş ve sistem kısa sürede çökmüştü.
Dikkat edin, son dönemde bilhassa enflasyondan bile düşük seviyede olan faiz oranları Ponzi tekliflerini cazip hale getirebilir, aman bu oyuna gelmeyin.


Aman bu oyuna gelmeyin!