TARIH

Buzdan gemi; "Habakkuk Projesi"

Author

İkinci Dünya Savaşı, ulusların birbirlerini yok etme çabalarının yanında tuhaf projelerin de hayata geçirildiği bir dönemdir. Örneğin, Borghild Projesi… Daha evvel hakkında kısa bir makale yazdığımız bu projeyi hatırlatalım; Kısaca, Hitler’in askerlerini frengiden kaybetmemek için şişme kadının icat edilmesidir. Merak ediyorsanız linkten ulaşabilirsiniz.

https://storia.me/KorsanEkonomist/incelemeler-4uagbd/borghild-projesi-2dawpr

Bu yazımızda farklı bir projeden bahsetmek istiyorum. Borghild projesinden anladığımız bir şey var ki; umutsuz dönemlerde, gözü kara ya da tuhaf tedbirler alınabiliyor. Tarihin en kara dönemlerinden birisi de İkinci Dünya Savaşıdır. Dünyanın en güçlü ulusları birbirlerini yok etmek için kıyasıya bir mücadeledeyken enteresan bir proje daha başlatıldı; Habakkuk Projesi!!

Savaşan ülkeler askeri mühimmat, ekipman üretebilmek için gerekli kaynakları süratle tüketiyorlardı. Bunlardan en önemlisi ve en zor bulunanı da çelikti! Atlantik Okyanusunu geçmeye çalışan İngiliz gemileri Almanların meşhur U-Boat'ları için kolay yem oluyorlardı. İngiliz gemilerini korumak için uçaklar gemilerine ihtiyaç vardı ama eldekiler okyanusu geçebilecek kadar gelişmemişlerdi. Okyanus ortasında ikmal yapmaları da mümkün değildi. Dolayısıyla, okyanusu geçebilecek uçak gemilerine ihtiyaç vardı. Ama bu gemileri inşa edebilmek için tonlarca çelik lazımdı fakat bu miktarda çelik yoktu.

Petrol ve çelik gibi kıt kaynakları kullanmadan bir uçak gemisi inşa edilmesi gerekiyordu. İngiliz bilim adamı Geoffrey Pyke fantastik bir fikirle Karargâha geldi. Pyke, buzdan uçak gemisi inşa etmek istiyordu. Kulağa mantıklı gelmişti çünkü buz serttir, batmaz ve her türlü darbe dondurularak kolaylıkla tamir edilebilir.

Pyke'a göre büyük bir buz kütlesi kesilerek, okyanus içine çekilebilirdi. Daha sonra kütlenin yüzeyi yıkanarak, iniş platformu şekline sokulabilirdi. Nasıl oldu bilinmiyor ama Pyke, Lord Mountbatten'ı ikna etti. Lord Mountbatten o dönem çok önemli bir isimdi, zira Churchill'i ikna edebilecek tek kişiydi. Pyke yanılmamıştı. Churchill ikna oldu ve "Project Habakkuk" adı altında çalışmalar başlatıldı.

Pyke'ın hayalindeki gemi 610 metre uzunluğunda ve 2 milyon ton ağırlığındaydı. 150 uçağın barınabileceği, birçok savunma silahının monte edilebileceği bir gemi olacaktı. Tek problem vardı; buz erir!! Pyke buna da çözüm üretmişti, müthiş bir soğutma sistemi ile buzun erimesi engellenecekti.

Geminin yaklaşık 1/10 ölçeğinde, 1000 ton ağırlığında bir prototip üretildi. Soğutma sistemi yaz aylarında bile geminin erimesini engelleyecek donanıma sahipti. Testler esnasında yeni sorunlar çıktı. Buz sert bir malzeme ama aynı zamanda kırılgan bir malzemedir. Dolayısıyla, geminin belli yerleri kırılabiliyordu.

Büyük şans eseri ABD'li iki araştırmacı buzu 14 kat sertleştirici bir karışım keşfettiler. Yeni malzeme yontulmalara, hatta kurşuna karşı bile mukavemetliydi. Yeni maddeye "Pykerete" adı verilmişti. Öyle ki, pykerete sıcak suda bile erimiyordu. Bu mucizevi materyal Habakkuk projesini hayata geçirebilirdi.

Dizayn çalışmaları süratlendi. Çalışmalar hızlandıkça sorunlar üst üste gelmeye başladı. Önce maliyet beklenenin 3,5 katına yükseldi. Pervane sistemi ayrı bir problem oldu, bu derece büyük bir geminin manevrasını sağlamak çok güçtü. Ayrıca gemi en fazla 6 deniz mili süratle seyir edebiliyordu. Deniz kuvvetleri için çok yavaştı. Geminin soğutma sistemi o kadar büyüktü ki, müttefik ülkelerin katkıları bile çözüm olmadı.

Sonuç olarak Habakkuk projesi rafa kaldırıldı. Günümüzdeki kalıntılarıysa sadece Kanada'daki Patricia gölünün dibindeki prototip kalıntılarıdır.

Buzdan gemi; "Habakkuk Projesi"