IŞ & EKONOMI

Cari açık nasıl kapandı?

Author

Dünkü yazımızda yeni açıklanan cari açık değerlerinin kimine göre arttığından, kimine göreyse düştüğünden bahsetmiştik. Cari açık finansmanındaki portföy yatırımlarından da belirtmiştik. Bu yazımızdaysa; cari açığın finansmanını daha detaylı şekilde izah etmeye ve risklerden bahsetmeye çalışacağız.

Önce uluslararası bazı risklerden bahsedelim. Trump'ın yeni projeleri, Yellen'in ani çıkışı derken sene sonuna doğru yani yılın ikinci yarısında Dolar'ın yükselişe geçmesi muhtemeldir. Eğer Türk Lirası değer kaybederse ilk etki ithalatta görülecektir. İthalatta yaşanacak azalış cari açığa olumlu etki yapar, açığı azaltır. Ama madalyonun diğer tarafına da bakmamız gerekiyor.

2016'nın cari açığı nasıl kapatılmış? Gönül ister ki yarısından fazlası doğrudan yatırım ile kapatılsın ama maalesef öyle değil. %27'sinin doğrudan (net) yabancı yatırımı ile kapatıldığını görüyoruz. Kabaca %34'ü de "net hata noksan" kalemi tarafından finanse edilmiş. Yani cari açığı kapatan her 3 Dolardan 1'i tanımadığımız, gizemli kişiler tarafından ödenmiş.

Cari açığı kapatan her 5 Dolardan 1'iyse portföy yatırımları sayesinde ülkemize girmiş, yani portföy yatırımlarının payı kabaca %20 diyebiliriz. Hemen aklınıza yabancıların satın aldığı hisse senetleri geldi değil mi? Yanılıyorsunuz, bu kalemin itici gücü borç senetleri, hatta daha detaya girersek Genel Hükümet kaynaklı borç senetleri olduğunu söyleyebiliriz. Bu noktada soluklanalım.

Eğer FED faiz artışlarına devam edip, Doları ABD piyasalarına çekerse bu portföy yatırımları için gelen %20'lik payın büyük kısmı geri döner. Böyle bir halde azalan Dolar değerlenmeye başlar. İşte bu sebeple birçok ekonomist Merkez Bankası'nın faiz yükseltmesini istiyor. Gerçi daha önce yazdığımız gibi Merkez Bankası bunu örtülü şekilde yapmıştı. Neyse konuyu değiştirmeyelim. Dolar'ın değer kazanması yukarıda da yazdığımız gibi ithalatın azalması anlamına gelir. Elbette ithalatın düşmesi cari açığa olumlu etki yapar ama madalyonun öte tarafına bakarsak; açığı kapatan portföy girişlerinin azalması bu olumlu etkiyi nötrleyebilir! #ekonomi #cariaçık


Cari açık nasıl kapandı?