IŞ & EKONOMI

Enflasyon kimin hatası?

Author

Geçenlerde Merkez Bankası 2017 yılı enflasyon hedeflerinde yukarı yönlü düzeltme yaptı. Son 52 haftada Dolar %30 oranında yükseldi.

Hatırlarsanız, 2017 yılı Orta Vadeli Plan’ında bu yıl için (2017) ortalama Dolar 3,18TL’sı olarak öngörülmüştü. 2017 sonu Tüketici Fiyatı Endeksi de %6,5 olarak tahmin edilmişti. Orta Vadeli Plana uygun şekilde, Merkez Bankası 2017 sonu enflasyon hedefini daha önceki düzeltmelerle %6,5 olarak belirlemişti. Son yapılan bu yukarı yönlü düzeltme ile enflasyon hedefi %8’e çıkarıldı. Yani %23 yükseldi.

Düzeltmenin detayına bakarsak farklı bir resim görüyoruz, şöyle ki; Merkez Bankası enflasyon hedefi olan %8’lik değer yıl ortalamasıdır. Yani 2017’deki beklenti %6,6 ile %9,4 arasında hareket edecektir. Kısacası, dönemsel olarak %9,4’ü de görebiliriz. Gerçi bu enflasyon tahminlerinin tuttuğu oldu mu, bilmiyorum. Aslına bakarsanız bu tahminler, bütçe, fizibilite çalışmaları için özel sektöre referans verilmesinden başka bir işe yaramıyor. Sıradan vatandaş enflasyon oranını bilerek erkenden ekmek, meyve stoku yapabilir mi?

Peki, enflasyon nedir? Kabaca Türk Lirasının değer kaybetmesidir, vatandaşın alım gücünün erimesidir. Enflasyon artınca, bankaların mevduata ödedikleri faiz yükselir, kredi faizleri artar! Kısacası enflasyon artışı ekonomik istikrarı zedeleyebilir.

Birçok Merkez Bankası %2 - %2,5 enflasyon oranının iyi bir hedef olduğunu söyler. Ama ekonomik durgunluk döneminde %3'de iyi bir oran olarak kabul görür.

Ülkemizin içinde bulunduğu enflasyon artışı temel olarak maliyet enflasyonudur. Çünkü üretim unsurları ve girdilerinin fiyatları talep dışı sebeplerle artıyor, Dolar gibi... Bu halde faizi arttırılırsa enflasyon da artar. Çünkü faiz de bir maliyet unsudur (finansman maliyeti). Ama içinde bulunduğumuz durumda, faizin yükselmemesi Dolar'ın artmasını tetikleyebilir. Bu durumda enflasyon tırmanacaktır. Özetle, alınacak kararların çok dikkatli şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Belki de bu sebeple Merkez Bankası politika faizini artırmak yerine likidite sıkılaştırmasına devam ediyor.

Neyse fazla detaya girmeyelim. Avusturyalı filozof Ludwig von Mises bu konuyu çok güzel özetlemiş; "Hatırlanması gereken en önemli şey, enflasyon doğal afet değildir, enflasyon veba gibi bulaşan bir hastalıkta da değildir. Kısacası, enflasyon ekonomi yönetiminin hatasıdır." #enflasyon #faiz #ekonomi #para


Enflasyon kimin hatası?