IŞ & EKONOMI

Kredi / mevduat oranı bilmecesi

Author

Para yöneticisi değilim, portföy yöneticisi de değilim ama ekonominin nasıl işlediği konusunda fikir sahibiyim. Son dönemde analistlerin neredeyse tamamı KGF'nin yarattığı kredi patlaması neticesinde kredi / mevduat oranının %147 seviyesine ulaştığından bahsediyor. BDDK'nın 2017 Nisan ayı rasyoları ise, %125 olduğunu gösteriyor.

Analistler de doğru söylüyor, BDDK'da… Ama ufak bir detay tüm oranları değiştiriyor. Analistlerin %147 diye bağırdığı oran sadece TL kredilerin, TL mevduatlara bölünmesi ile ortaya çıkan rasyodur. Buna göre; 1,25 trilyon TL değerindeki toplam TL krediler, 0,848 trilyon TL mevduata bölününce çıkan sonuç %147'dir. Ama bu ülke bankalarında döviz mevduatlar da var! Hatta vatandaşın elindeki döviz mevduatı tarihin en yüksek seviyesine gelmek üzere. Şu dönemde bankalardaki yabancı para mevduat toplamı 0,69 trilyon TL'sıdır.

Kredi / mevduat oranı bilmecesi

Foto: http://money.usnews.com/money/blogs/my-money/2014/12/26/5-money-moves-everyone-should-make-in-2015

Devam etmeden önce takipteki alacakları açıklamam gerekiyor. Takipteki alacaklar sorunlu hale gelen, mahkemeye sevk edilmiş kredi alacaklarıdır. Eğer alacak tahsil edilemez ise, tasfiye olunacak alacak haline gelir. Bunun içinde yasal karşılık ayrılır. Çoğu banka takipteki alacaklarını bu isim altında bilançosunda tutmak yerine varlık şirketine çok düşük fiyattan alacağın belki de %10 değerinden satıyor. Takibi bu şirketler yapıyor.

Dönelim konumuza… BDDK'nın hesap yöntemi ise çok farklı. Yani %125 oranı farklı bir formül ile çıkıyor. TL ve döviz krediler, takipteki alacaklar ile finansal kiralama şirketlerinin alacaklarını toplayıp, çıkan sonucu tüm mevduat toplamına bölüyor. Yani, 1,85 trilyon TL'sını 1,53 trilyon TL'sına bölüyor. Sonuç; %125,22.

Tüm bu detayları anlattıktan sonra meselenin özüne girelim. Kredi / Mevduat oranı yükseldi mi? TL bazlı oran Haziran 2015'te de bu seviyelerdeydi. Aynı dönemde BDDK'nın hesapladığı oranda %122'ydi. TL bazlı kredi / mevduat oranında tarihi bir rekor kırıldı mı? Evet ama %0,13'lük bir farkla!!

Şimdi söylenenlere bakalım "Kredi mevduat oranı %147'ye yükseldiği için bankaların TL cinsinden mevduat hesaplarına ödedikleri yıllık faiz %15'lere kadar çıktı" Bu kısmen doğru çünkü Haziran 2015 döneminde faiz ortalaması bir yıla kadar vadelide 250 baz puan, ortalamada ise 100 baz puan daha düşüktü. Şu halde iki ihtimal olabilir ya mayıs ayı rasyoları %147'nin üstünde çıkacak ya da faiz oranları abartılıyor. Yorumu size bırakıyorum. #kredi