IŞ & EKONOMI

Merkezin tedbirleri etkili ama kalıcı değil!

Author

Yetkililer Merkez Bankasının proaktif davrandığını ve elindeki araçları kullanarak kurdaki köpüğü büyük ölçüde aldığını söylüyor. Doğru! Merkez Bankasının tedbirleri etkili oldu ama kalıcı olamıyor! Kur yine yükselmeye başladı. "Dolar pes etti!" başlıklı yazımızda Doların 3,50TL'nin altına düşmeyeceğini, bu sebeple Merkez Bankasının bundan sonraki adımlarının çok mühim olduğundan bahsetmiştik.

Merkez Bankasının kurdaki şişkinliği indirmek için yenilikçi uygulamalara girdiği söyleniyor. Mesela Geç Likidite Penceresi… Evet, bunun Dolar üzerindeki baskıyı ve köpüğü almak için yapılan bir sterilizasyon operasyonu olduğu söylenebilir.

Hemen aklınıza şu soru geliyordur; "Nedir bu sterilizasyon?" Aslında bir tıp terimi olmasına karşın ekonomide de kullanılmaktadır. Sterilizasyon geleneksel yöntemlerden farklıdır.

Mesela günümüzden bir örnek verelim; Doların değeri yükseliyor, ekonominin sağlığı açısından Merkez Bankasının bu yükselişe "dur" demesi gerekir. Bu halde Merkez Bankası likidite politikası uygulayarak tahvil, DİBS, döviz deposu gibi teminatlar karşılığında piyasaya borç verir. Şu sıralar Merkez Bankası bunu ağırlıklı olarak Geç Likidite Penceresi dediğimiz 16:00 - 17:00 saatleri arasında yapıyor. Ancak faiz oranı daha yüksek. Yani piyasaya yüksek faiz ile borç veriyor. Bu şekilde TL'nin değerini artırmaya çalışıyor.

Diğer önemli bir adım Merkez Bankasının "swap" piyasasıdır. Yani TL depoları karşılığı Döviz deposu işlemleri. 18 Ocak'tan beridir bu piyasada işlem yapılıyor. Teminat karşılığında Türk Lirası deposu karşılığı ABD doları döviz deposu olarak gerçekleşir. Merkez Bankası depo'daki Türk Lirasına %11 faiz verirken, Dolar için %0,75 faiz alıyor. Bu konu biraz karmaşık olduğu için bir örnekle pekiştirelim.

Örnek; Dolar 3,67TL iken 1 milyon Doları takastan alıp karşılığında 3,67 milyon TL'sı yerine bunun %10'nunu teminat olarak bir haftalığına takasa veriyorsanız, aslında siz bir hafta sonra 3,67'nin biraz üzerinde dolar alacak kadar faiz kazanıyorsunuzdur. Kabaca, 3,6751TL kurundan Dolar alacak kadar faiz geliri elde ediyorsunuz. Finans dilinde bu işleme "51 swap points'ten Liranızı bir haftalığına takasa sokmuşsunuzdur" denir.

İşte bu swap ihaleleri için Şubat ayında her gün 1 milyar Dolar ayrıldı. Ancak ihalelere fazla talep gelmemişti. Demek ki, ihtiyaç yoktu! Ancak, Mart ayının ilk iki günü ihale miktarının %30 üzerinde talep geldi.

Malumunuz kurdaki yükseliş devam ediyor. Son dönemde yerlilerin döviz alımının da devam ettiğini hatırlarsak, Geç Likidite Penceresi ve SWAP yöntemlerinin kalıcı faydası olmadığı kanısı oluşuyor. Eğer mevcut Lira ve döviz likiditesi adımları ilaç olmazsa Merkez Bankası daha geleneksel yöntemlere kayabilir; faiz artırımı gibi… #ekonomi #Dolar #MerkezBankası


Merkezin tedbirleri etkili ama kalıcı değil!