DIĞER

Taş Devri ekonomisi çok…

Author

Amerikalı biyolog E. Wilson’ın dediği gibi, “Yıldız Savaşları uygarlığı yaratmış olsa da duygularımız hala Taş Devri’nden kalma” Peki, Taş Devrinde ekonomi nasıldı? İnanın Taş Devri çizgi filmindeki gibi değildi. Eşitlik ilkesinin benimsendiği müthiş bir ekonomi vardı.

Önce Taş Devri isimli çizgi filmi hatırlayalım; Fred işe gider yani avlanır, Wilma ise ev işleri ve çocuklarla ilgilenirdi. Buraya kadar olan kısmı tarihle paralel. Dünya tarihimizle ile çizgi filmin ayrışımı Wilma’nın alışverişe gitmesi ve modern topluma özgü diğer çizgi bölümlerdir.

"Taş Devri Ekonomisi"de yani ilkel toplumlar da üretim yapıyordu. Mahsulleri vardı. Aksi halde ticaret yapamazlardı. Taş Devri’nin asıl sorunu ürünlerin nerede biriktirileceğiydi. Kabile şefleri, halktan "hediyeler" ya da "haraç" alıyordu fakat aslında bu hediye toplama adı altında yapılan bir tür havuz işleviydi. Şef, havuzda biriken ürünleri halka dağıtıyordu. İhtiyaç içindeki bir kabile üyesi önce şefin kapısını çalıyor ve şef, ihtiyacı karşılamakla yükümlü oluyordu. Zaten halkın ihtiyaçlarını karşılayabildiği oranda da şefliğini koruyordu.

Eğer şefin iktidar alanı genişlerse, bürokraside bununla birlikte büyüyordu. Genişleyen bürokrasiyi beslemekten bunalan halk, şefin karşısına dikiliyor ve "sen de bizden birisin, bu kadar zengin olmamalısın!" diyerek, şefi kovuyordu. Tabi bu kovma sahnesi bazen kanlı oluyordu. Tüm bunların gerisinde kabilenin tek bir amacı vardı; eşitlikçi bir yapı oluşturmak. Yani çizgi filmden farklı olarak burjuvazi iktisat teorisi mantığı söz konusu değildi.

Taş Devri ekonomisi çok…