IŞ & EKONOMI

Türkiye'nin dış borcunu kim yükseltti?

Author

Türkiye'nin kısa vadeli döviz borçları 2016 sonuna kıyasla %6,4 yükseldi. Borçlar, 6,3 milyar Dolar artarak, 104,3 milyar Dolara ulaştı. İyi de artan bu borç kime ait? Vatandaşa mı, şirketlere mi, bankalara mı?

104,3 milyar Dolarlık borcun kabaca %56'sı bankaların, geri kalan %44'ü diğer sektörlerin. 2016 sonunda ise tablo bir hayli farklıydı; borcun %59'u bankalara, %41'i bankacılık dışına aitti.

Türkiye'nin dış borcunu kim yükseltti?

Foto: https://wassonthornhill.com/a-chapter-13-debt-limit-increase/

Borcun bankacılık içindeki dağılımı da dikkat çekici… Öncelikle şunu belirtmeliyim; bankacılık sektörünün toplam borcu; 58,2 milyar Dolar ve bu borcun %28,6'sı kamu bankalarına, geri kalan %71,4'ü özel bankalar ait.

Detaylara girildiğinde görülüyor ki, kamu bankalarının yurtdışına olan kısa vadeli borcu 2016 sonuna göre %3,78 artarken özel bankaların ki %0,67 artmış. Demek ki, özel bankalar, kamu bankalarına göre daha az borçlanmış. BDDK verilerine göre ise, aynı dönemde kamu bankalarındaki yabancı mevduatı, TL bazında, %96,5 oranında yükselmiş.

Bankaların borçlarını alt kümelere ayırdığımda; borcun %13,44'ü yabancıların ülkemizdeki döviz mevduatları, %16,7'si yurt dışındaki bankaların Türkiye'deki döviz mevduatı, %11,9'u da yabancıların Türkiye'deki TL mevduatları (hani şu bankaların yüksek faiz vermesi sebebiyle ülkemize akan mevduat) %13,9'u ise, ülkemiz bankalarının yurtdışından aldıkları kredi borçlardır.

İyi de 2016 sonu itibariyle oranlama nasıldı? Aslına bakarsanız sadece 3 oran artmış; yabancı bankaların ülkemizdeki döviz mevduatı (%17,6), yabancıların ülkemizdeki TL mevduatı (%12,4) ve bankaların yurtdışından çektikleri krediler (%15).

Bu hesap kalemlerinden de görülüyor ki, son dönemde ülkemize ciddi şekilde döviz girişi olmuş.

Bankacılık sektörü dışındaki sektörlere de kısa bir göz atalım. Özel sektörün kısa vadeli kredi borcu 2016 sonuna göre %23,4 oranında yükselerek 5 milyar Dolar olmuş. Şirketlerin ithalat yaptıkları ürünlerden kaynaklı, yurtdışı şirketlere olan borçları %8,3 yükselmiş. İhracat amaçlı işler için alınan peşinat miktarı ise, %3,1 artmış.