DIĞER

Ucuzlayan tek hizmet; işemek!

Author

Enflasyon ve Dolar sağ olsun… Geçmişten günümüze her şeyin fiyatı artıyor!! Ama bir hizmet var ki fiyatı artmak bir yana ucuzladı; umumi tuvaletler. Unutulmazlardan birisidir, 1981 yapımı Davaro filminin tuvalet sahnesi. Gerçekten de o yıllarda sinemada, havaalanında, tren istasyonunda, benzin istasyonunda tuvaletler ücretliydi. Biliyor musunuz? Tarihteki ilk ücretli tuvaletin M.S. 74 yılında başlatıldığı söylenir. Hikayeye göre; Roma'nın finansal durumu iyiden - kötüye ilerlerken Vespasian (Vespasianus Augustus) muhalefete "Pecunia non olet" yani "Para kokmaz" diye haykırır ve tarihteki ücretsiz tuvalet dönemi sona erer. Peki, gelelim günümüzün sorusuna "Türkiye'deki ilk ücretli tuvaleti kim işletti?" Bilmiyorum!!

Türkiye'deki ilk ücretli tuvaletin nerede - ne zaman hizmete girdiğini bilmiyorum. Ama araştırmalara göre bilinen ilk umumi -ücretli- tuvalet, 1852'de Londra'da hizmete girdi. “Society of Arts” isimli kurum tarafından açılan tuvaletlerin bir Genel Müdürü ile emrinde iki personel vardı.

Umumi tuvalet sayesinde orta sınıf halk, burjuvazinin kendilerinden farksız olduğunu anladı. Zira, girdikleri tuvalette, çok ünlü biriyle ya da patronuyla yan yana aynı işi yapıyordu. Orta sınıf, burjuvalarla karşı karşıya geldiğinde saygısızlık etmekten korkarken, burjuvalar da aşağı sınıftan insanlarla en uygunsuz yerlerde karşılaşıp onların düzeyine inmek istemiyordu. Bunun üzerine tuvaletler, uzun süre “işsiz” kaldı. 1852 yılının Şubat ayı boyunca, erkekler tuvaletinin yalnızca 58 müşterisi olmuştu.

Peki, ABD'de bu sektöre ilk kim girdi dersiniz? Sıkı durun… Walt Disney, hani şu Mickey Mouse'un yaratıcısı. 1935 yılında açtığı kafenin tuvaletleri ücretliydi. Bunu gören girişimciler, ücretli tuvaletleri ABD geneline yaymaya başladılar. Hedef tuvaletlerden kar etmek değildi, sadece bakım ve temizlik maliyetlerini karşılamaktı. Ama işler umulduğu gibi gitmedi, para atılan makineler kırılıp toplanan ücretler çalınmaya başladığında patronlar da sinirlenmeye başladı. ABD'de kadınların başlattığı protestolar 1970'lerde tuvaletlerden ücret alınmasının yasaklanmasını sağladı. Zamanla ABD genelinde ücretli tuvaletler, ücretsiz hale geçti.

ABD'nin öncülüğünde dünya genelinde tuvaletlerden ücret alınması yavaş yavaş yasaklandı. Ama ticareti engellemek ne mümkün!! Kimi ülkelerde işemek parasız ama tuvalet kağıdı kullanmak ücretli hale getirildi. #ekonomi #para #dolar #işemek #tuvalet

Ucuzlayan tek hizmet; işemek!