IŞ & EKONOMI

Zam isteyenler el kaldırsın!

Author

Necati Abi sorar; "İş piyasasında arz - talep dengesi çalışmıyor mu?"
Ekonomist; "Elbette çalışıyor!"
Necati Abi; "Peki, neden işsizliğin azaldığı dönemlerde maaşlara yüksek zam yapılmıyor?"

Necati Abi haklı! İstihdam yükseliyorsa yani işverenin eleman bulma olasılığı düşüyorsa işverenin mevcut personele iyi bir zam yaparak elde tutmaya çalışması gerekir. Ama nedense gerçek hayatta işler bu şekilde ilerlemiyor! O nedenle sakın ama sakın bu basit mantığa aldanıp işsizlik azaldığında işinizi bırakıp bilinmeze yelken açmayın. İşsizlik oranının dibe vurduğu ülkelerde dahi hiçbir işverenin personeline "zam isteyenler elini kaldırsın" şeklinde bağırarak talep topladığını duymadım, olduğunu da sanıyorum.

Analistlere göre işveren sadece başka alternatifi olmadığında yüksek oranda zam yapar! Zor bulunur mesleklerin yüksek kazanç sağlamasının sebebi de budur! Hiç müthiş bir Kardiyoloğun asgari ücrete çalıştığını duydunuz mu? Dünyanın hiçbir yerinde böyle bir şey olduğunu tahmin etmem. Bağış amaçlı görevler hariç tabi!

Bir de yazdıklarımızın tersini düşünelim. Yani işsizliğin yükseldiği dönemleri. Bu dönemlerde, hiçbir işverenin "dışarıda iş arayan çok, size zam yapmayı bırakın maaşınız düşüreceğim!" dediğini ne duydum, ne de okudum. Ama işverenin bu puslu havayı bahane ederek düşük zam yaptığı olmuştur diye tahmin ediyorum.

Şunu bilmek gerekir; ekonomik krizlerde öncelikle düşük maaşlı personel gözden çıkarılır. Kriz bittiğindeyse ilk olarak düşük maaşlı grup işe geri döner. Bu grubun diğer bir özelliğiyse şirket içindeki maaş ortalamasını aşağı çekmesidir. Hâlbuki maaş artışları ülke ekonomisinin gelişmesindeki en önemli faktörlerden birisidir.

İşsizlik oranını düşürmek ülke ekonomisi için muazzam bir iticidir. Ama maaşlardaki genel yükselişin ekonomik büyümeye katkısını da unutmamak gerek. Geçen yıl asgari ücrette yapılan artışın ekonomiye olumsuz etkisi olduğunu söylemek yanlış olur. Gerçi işverenin gözünden bakıldığında "yüksek maaş eşittir yüksek maliyet"tir. Aslına bakarsanız asgari ücreti artırmak yerine gelir vergisi oranı düşürülseydi daha etkili bir çözüm olabilirdi.

Demek istediğim şu ki, meseleye nerden baktığınız önemli! Vergi düşürerek personelin eline geçen net ücret miktarı artırabilirdi ama bu tercih edilmedi. Sonuçta hepsinin ekonomiye faydası olduğu aşikâr, ama orta yolu bulmak nedense çok zor! #ekonomi #işsizlik




Zam isteyenler el kaldırsın!