DIĞER

Veliye sesleniş – 5: Kimlik ve arkadaşlık

Author

Ergenlik döneminin en temel gelişimsel özelliklerinden biri onaylanabilir bir ‘’kimlik’’ oluşturmaktır. Eğer birey daha önceki gelişimsel dönemlerini sağlıklı bir şekilde atlattıysa ya da gerek ailevi gerek sosyal ilişkilerindeki çatışmalarını çözebildiyse sağlıklı bir kimlik oluşturma yolunda ilerliyor demektir.

Bu aşamada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, kimlik oluşumunun özdeşleşme ile başladığı gerçeğinin farkında olunmasıdır. Bu anlamda anne-baba olarak, öncelikle ergenlere-gençlere sağlam ve çelişkisiz birer model olmaya gayret edilmelidir. Çünkü bulundukları dönem gereği ergenler-gençler çevrelerinde beğendiği, imrendiği, güçlü bulduğu karakterleri üst ego olarak model ve örnek alır. Onlarla özdeşleşir. Aşırıya kaçmadığı sürece bu doğal bir geçiştir. Bu evrede ergen-genç birey ile dalga geçilmemeli, ima edilmemeli ve yargılanmamalıdır. Bu özdeşleşme, varoluşsal açıdan belirlemeye çalıştığı çekirdek kimliği besleme çabasıdır.

Veliye sesleniş – 5: Kimlik ve arkadaşlık

Değinmemiz gereken bir başka konu da ergenlik-gençlik döneminde bir duraklama ‘’morotoryum’’ söz konusudur. Ergenler-gençler bu aşamada çocukluk rollerini bırakarak yeni rollerini gönüllülük esasına göre beğenerek içselleştirmeye çalışırlar. Bir ergen-genç eski çocuksu rollerini bırakıp, ergen olarak yeni bir takım roller edinmeye başladığı bu dönemlerde zaman zaman tutukluk, endişe, güvensizlik ve karasızlık gibi duygulanımlar da yaşayabilmektedirler. Denilebilir ki en hassas en stresli dönem bu dönmedir ve bu dönem olabildiğince sağlıklı süreçlendirilmelidir.

Özellikle 13 yaş ve üzeri ergenler-gençler bu konuda dikkat edilmesi gereken risk altındaki ergen-genç grupları olarak nitelenebilir. Çünkü bu yaş ve üzerindeki gençler daha huzursuz, daha gergin ve uyumsuz bir yapı içindedirler. Bu nedenle kolaylıkla dış aktör veya faktörlere kapılabilmekte, ayırdına varmadan olumlu-olumsuz tüm faaliyetlere yönelebilmekte ve bu konuda da kör bir cesaret sergileyebilmektedirler. Bu nedenle özellikle bu dönemde ergenin-gencin sosyal ilişkilerinin ve arkadaş çevresinin iyi bilinmesi, örtülü bir şekilde gözlemlenmesi, çocuğa fark ettirilmeden ara ara takip edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan sağlıklı bir ipucu olması açısından ergenlikte grup kimliği de bu anlamda önemlidir. Ergenin arkadaşını gözleyerek çocuğunuzun ruhsal problemlerinin farkına varabilirsiniz. Kısaca arkadaşlık ve akran grupları; ergenlerin-gençlerin ruh sağlığının belirleyicisi ve de göstergesidir. Örneğin, bir genç arkadaşlarına aşırı derecede bağlılık duyuyorsa; bu durum aile içinde çözemediği çatışmalar yaşadığı veya sevgi-ilgi ihtiyacı tam olarak karşılanamadığı anlamına gelebilir. Başka bir örnekse şayet ergen-genç yaşından küçüklerle oynuyorsa ya da sürekli karşı cinslerle oynuyorsa; yaşıtlarına ve hemcinslerine tepki veriyorsa cinsel kimlik problemleri olduğu düşünülebilir.