Haksız Tahrik ve Toplum

Zo
Author Zo
Hukuk ve Toplum
Collection Hukuk ve Toplum
Haksız Tahrik ve Toplum

Günümüzde şiddetin her türlüsüne rastlamak mümkün. Kadına , çocuğa , hayvana... Her gün bu içerikte ya haber izliyoruz ya bir yazıya rastlıyoruz. Toplumsal bilinç , kanunlar , hak savunucuları ya da destek kampanyaları şiddetin azalmasına yardımcı olmuyor aksine şiddet her gün çoğalarak karşımızda beliriyor. Beklemediğiniz bir anda , misal çok duyduğumuz bir şekilde trafikte bile öfke kontrolunu sağlayamayan birinin şiddetine maruz kalabiliyoruz. Hatta bu bizler için bu artık haber değeri taşımayan olağan bir olay.

Peki size bu öfkenin korunduğu bi kurum olduğunu söylense? Aslında hepimizin az çok fikir sahibi olduğu bir konu olan haksız tahriği belki de öfke kontrolunu koruyan bir kurum olarak tanımlamak çok da yanlış sayılmaz fakat çok yüzeysel kalacağı da yadsınamaz.

Haksız tahriğin sözlük anlamı mahiyetinde olan kanun anlamına bakacak olursak kanun ; suça konu fiili işleyen kişi eğer bu fiili , hiddet veya şiddet elemi altında yaptıysa haksız bir tahrik var ve bu suç o yüzden işlenmiştir diyor. Yani biraz daha açmak istersek ; bir söz , davranış , herhangi bir şey yüzünden öfkelenen veya büyük bir üzüntü duyan ve bu duygularla suç işleyen kişi yaşadığı duygular o suç eylemine sebebiyet verdiğinden ve karşı taraf tahrik ettiğinden ceza indirimi alması gündeme gelir de diyebiliriz.

İç güdüsel duygular , savunma psikolojisi , insan doğası gibi çeşitli tanımlamalar haksız tahrik çerçevesinde akla gelse de teknik olarak incelendiğinde bunun bir savunma çeşidi olmadığını söylemek mümkün. Çünkü hukukta bir davranışı meşru savunma denen kurum kapsamında değerlendirebildiğimiz zaman onun hukuka uygun bir davranış olduğunu kabul ederiz fakat bir davranış haksız tahrik sebebiyle ortaya çıkmış olsa da suçun unsurlarını oluşturuyorsa hukuka aykırıdır , yani suçtur. Dolayısıyla teknik açıdan hala bir suç temelinde değerlendirme yapmak şart.

Vicdani açıdan karar vermesi oldukça zor. Ortada bir suç varken bunu haklı kılan bir sebep varmış diyebilmek çok ince bir çizgi. Örnek vermek gerekirse , adam hamile eşini onu aldattığını düşündüğü için , başka bir kadınsa kocası ona şiddet uyguladığı için eşini öldürüyor ve her iki fail de haksız fiil indirimden yararlanıyor. İki farkı kurguda da öldürmekte şu bu sebeplerle haklı demek çok zor. Zaten bu örneklerin üzerinde durabilmek detaylı teknik bilgi gerektirir. Yüzeysel baktığımızda ise dikkat çeken nokta cezai normlar düzenlenirken insan psikolojisi ya da toplumsal kurallar tarafından şekilleniyor. Kaldı ki bahsedilen suçlar basit nitelikte değil adam öldürme gibi ciddi derecede kamuyu ilgilendiren suçlar.

Her ne kadar bu şekillenmeye “ dikkat çeken ” demiş olsam da aslında Baccaria ‘ nın deyişindeki gibi suçu toplum hazırlıyor ve birey işliyorsa aslında bireyin psikolojisinin suçun sonucuna etki etmeyecek olması belki de kabul edilemez olurdu. Fakat haksız tahrik müessesinin haksızlık kısmı yargıçların takdirinde olduğu için bu kadar soyut bir alanda karar vermek , bunun ayrımını yapmak neye göre olacak? Cevap örf , adet , toplumsal yapı… Yani yine soyut normlara dayanan ve tatmin etmeyen bir cevap karşımıza çıkıyor.

Anlaması ve yorumlanması karmaşık olan ceza indirimi konusu neye göre belirlendiği tam olarak kesin açıklamalarla izah edilemese de şunu söyleyebiliriz ki içinde bulunduğumuz toplumun bağlı olduğu hukuk kuralları ve bunların sonuçları yine içinde bulunduğumuz toplumun yapısına göre değişiyor veya bundan etkileniyor. Verilecek cezalar o yörenin geleneğine göre bile değişiklik gösterebiliyor. Salaş bir söylem olmayacaksa yani ne ekersek onu biçiyoruz ,biz nasıl yaşıyorsak yargı da vicdanı ile ve hukukun hakkaniyet ilkesini esas alarak bizlere ona göre muamele ediyor… 

Be the first to like it!

Comments

avatar

People also liked

Related stories
1.The Surprising Truth Behind Opioid Addiction in America
2.Kit Harington and Emilia Clarke  
3.Being Vegan Might Be Ethical, but It Is Unhealthy
4.Nigel Farage and Mitch Feierstein Discuss Censorship by Twitter, Facebook, & Google
5.Keto Fast Food in 10 Questions
6.Why Banning Tommy Robinson from Facebook wasn't a Good Idea? 
7.Anti-Semitism, Ilhan Omar, and the U.S. Congress 
8.Body Painting Art
9.Does Jason Witten still have it?
10.Fastest moving balls in the history of the sport
500x500
500x500