BILIM

Birbiri etrafında yörüngede dönen iki kara delik keşfedildi

Author
Birbiri etrafında yörüngede dönen iki kara delik keşfedildi

Tarihte ilk defa The University of New Mexico'daki gökbilimciler dünyadan milyonlarca ışık yılı uzaklıktaki iki süper kütleli kara deliğin yörüngesel hareketlerini gözlemleme ve ölçme imkanı buldu. Bu keşfin arkasında 10 yıldan fazla süren bir çalışma yatıyor.

Yayınlanan "Constraining the Orbit of the Supermassive Black Hole Binary 0402+379" adlı makale, UNM Fizik ve Astronomi departmanından Karishma Bansal, çalışmayı Stanford ve U.S. Naval Obervatory ile Gemini Observatory'den meslektaşları ile yaklaşık 12 yıllık bir inceleme sonucu ortaya çıktı.

"Uzun bir süredir uzaya bakıp bu iki süper kütleli kara deliğin hareketlerini inceledik. Şu ana kadar teorilerimiz olsa da yörüngelerini kanıtlayamamıştık."

2016 yılının başlarında uluslararası bir araştırma ekibi LIGO projesi üzerinde çalışarak Albert Einstein'ın 100 yıllık tahmini olan yerçekimsel dalgaların varlığını kanıtlamış ve bilim dünyasında çığır açmıştı. Bu yerçekimsel dalgalar iki devasa kara deliğin uzayda birbiri ile etkileşime girmesi ile oluşuyor. Şimdi ise son araştırmaların ışığında bilim adamları bu iki süper kütleli kara deliğin birleşmesine neyin sebep olduğunu öğrenmekle birlikte ve galaksilerin evrimi hakkında daha çok bilgiye sahip oldu.

Birbiri etrafında yörüngede dönen iki kara delik keşfedildi

VLBA adlı bir sistem kullanarak araştırmacılar ABD'deki 10 radyo teleskopu ile kara delikler tarafından emilen belirli radyo frekanslarını inceledi. Zaman içerisinde gökbilimciler bu dalgaları görsel iki bileşenli sisteme yerleştirmeyi başardı. Yani bir başka deyişle araştırmacılar bu kara deliklerin birbirleri etrafında yörüngede dolaştıklarını gözlemledi.

Araştırmanın 20 yıllık bir çalışma olması ise bilimin güzelliğinin bir göstergesi. Dünyadan yaklaşık olarak 750 milyon ışık yılı uzaklıktaki 0402+379 adlı galaksi ve süper kütleli kara delikler oldukça uzak, fakat dünyadan gözlemlemek için mükemmel bir uzaklık bu. Makalenin yazarı Bansal ise bu kara deliklerin kütlesinin bizim güneşimizden yaklaşık 15 milyar kat fazla olduğunu söylüyor. Bu kara deliklerin bir tam yörüngesi ise 24000 yıl alıyor. Yani son 10 yıldır gözlemleyen araştırmacılar hala yörüngede ufak bir değişiklik bile görebilmiş değil.