EDEBIYAT

Nabokov'un Lolita'sı, Dali'nin Dullita'sından alınmış

Author
4E28D014-C74B-4C11-9761-177E0F54CAA4
4E2DB745-19DC-4D54-BEBD-E390DDDF5678

SALVADOR Dali'nin çocuğu olduğunu iddia eden Pilar Abel tarafından DNA testi yaptırılmak üzere mezarının açtırıldığını ve o efsane bıyığının hâlâ bozulmamış olduğunu geçen hafta aleminzekisi yazmıştı. O olay henüz aydınlığa kavuşmadan Dali hakkında şimdi de başka bir ilginç iddia ortaya atıldı. Sürrealist ressamın bıyıklarının ruhu bu defa edebiyat dünyasını, özellikle de Vladimir Nabokov'un Lolita'sını gıdıklıyor. Gerçi bu olayda bir suçlu aranacak olursa o Dali değil. Ünlü Rus asıllı Amerikalı yazarın Lolita romanının öyküsünü Salvador Dali'den esinlenerek yazdığı öne sürülüyor. Ama onun yaptığı şeyi de bir suç olarak görmüyorlar.

Harvard Üniversitesi'nde de çalışmalar yapmış, Bükreş Üniversitesi profesörü Delia Ungureanu, Dali'nin 1931'de yazdığı “Reverie: An Erotic Daydream” adlı kısa öykünün Nabokov'un kitabını çok fazla andırdığını keşfetmiş. İki öyküde de küçük yaştaki kızını elde etmek için bir kadını baştan çıkaran orta yaşlı bir erkek anlatıldığı gibi tek benzerlik bununla da kalmıyor. Dali'nin hikayesindeki kızın adı ne dersiniz: Dullita. Nabokov, bunu yaptıysan bari ismini benzetmeseydin!

Bu konudaki düşüncelerini "From Paris to Tlön: Surrealism as World Literature" adlı kitabında yazmaya hazırlanan Ungureanu, "Dullita" isminin Dali'nin anılarında da geçtiğini ortaya çıkarmış. Ungureanu, Nabokov'un ressamın hikayesini okuduğuna kesin olarak inansa da öyküyü çaldığının söylenemeyeceğini belirtiyor ve bu olayı iki sanatçı arasında "yaratıcı bir alışveriş" olarak değerlendiriyor. İki sanatçı benzer ortamlarda zaman geçirdikleri için bunun normal olduğunu söylüyor.

Ungureanu'ya göre Nabokov Dali ile öylesine ilgilenmişti ki Lolita romanında ona küçük bir rol de verdi: Lolita, bir sahnede Humbert Humbert'e Dali'nin bir Amerikan dergisinde basılı vücudunun yarısı suya batmış Milo Venüsü heykeli ile yan yana fotoğrafını gösteriyordu. Ungureanu, araştırmalarında gerçekten de Dali'nin 1941'de Life dergisinde basılmış böyle bir heykelle fotoğrafını buldu. Öyleyse sır çözülmüştür: Dullita'nın Lolita olduğu ortada.

Nabokov'un Lolita'sı, Dali'nin Dullita'sından alınmış