TARIH

Teknoloji ve yapay zekanın yeni oyuncusu: Arap Yarımadası

Author
Teknoloji ve yapay zekanın yeni oyuncusu: Arap Yarımadası

Suudi Arabistan veliaht prensi Muhammed bin Selman'ın bu sene ABD gezisinde Amazon, Apple, Google ve Uber gibi çeşitli teknoloji devleriyle görüşmesi; Suudi Arabistan ve diğer Arap devletlerin teknolojiye ve bilime yönelik bakış açılarına yönelik soruları tekrardan gündeme taşıdı. Petrol ekonomisini genişletmeye çalışan bu devletlerin son yıllardaki yatırımlarının sebeplerinin arkasında farklı çıkar sebepleri yatıyor.

2016 yılında Uber ile 3,5 milyar Dolar’lık bir anlaşma imzalayan; ABD ve Avrupa'nın teknoloji devleri ile girişim ortaklıkları kuran bin Selman'ı ve ülkesini elbette ilerici bir pozisyona koyamayız. Fakat bu ülkelerin yeni teknolojilere, yapay zekaya ve robotik endüstrisine yönelik yaptıkları yatırımlar Orta Doğu'nun ekonomik pazarının petrolden diğer alanlara kaymasına neden olabilir. Selman'ın dünyanın en büyük güneş enerji santralini Suudi Arabistan'da inşa etmeyi planlaması da bu teknolojik atılımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Japon SoftBank ile hayata geçirilecek proje 200 milyar dolara mal olacak ve 200 gigavatlık elektrik üretebilecek. Selman'ın diğer girişimlerinde de öne çıkan ortak konu enerjide yatıyor. Suudi Arabistan ve diğer Arap ülkeleri enerji bağımlılıklarını ve ekonomik ağlarını petrol endüstrisinden farklı alanlara çekmeye çalışıyor.

Teknoloji ve yapay zekanın yeni oyuncusu: Arap Yarımadası

Yapay zekaya yönelik atılımlar

Elbette bölge içerisinde sadece enerjiye yönelik atılımlar yapılmamakta. Örneğin petrol zengini olan BAE’nin ilk yapay zeka bakanı 27 yaşındaki Omar Bin Sultan Al Olama öncülüğünde oluşturulan yapay zeka bakanlığı, hâlihazırdaki teknolojik girişimleri devlet üzerinden takip etme fonksiyonunu ortaya koydu. Birleşik Arap Emirlikleri oluşturduğu bakanlık ile devlet eliyle yapılan girişimleri destekleme kararı aldı. Geleceğe dair yapılacak yatırımları desteklemeyi hedefleyen bakanlık asıl hedefini ise petrol ekonomisinde gerçekleşecek krizleri önlemek olarak açıkladı. Yani buradaki açıklama aynı Suudi Arabistan'ın bu sektöre yönelik atılımlarda da yer alan nedenlerle örtüşmüş bulunuyor. Arap ülkeleri gelecekte dara girecekleri bir ekonomik ağı, teknoloji üzerinden genişletmeyi hedefliyor. Silikon Vadisi'nin oluşum süresinde güçlü üniversitelerin girişim ağı ve Amerikan Savunma Bakanlığı'nın destekleri düşünüldüğünde Orta Doğu'da kurulacak olan yeni bir silikon vadisi konusunda BAE'nin devlet desteğini göz ardı etmemek gerekiyor.

Teknoloji ve yapay zekanın yeni oyuncusu: Arap Yarımadası

Çözüm petrole alternatif üretmek!

Suudi Arabistan, Ürdün, BAE ve Katar'ın başı çektiği teknoloji atılımının perde arkasında ülkelerin petrol bağımlılığından kurtulmak istediğinden bahsetmiştik. Rakamlarla konuşmak gerekirse; örneğin Suudi Arabistan'ın petrol gelirlerinde ciddi bir düşüş yaşadığını belirtmemiz bu noktada elzem. Ülkenin son iki yılda 200 milyar dolara yakın açık veren ekonomik tablosu bu noktada ekonomik ağın başka sektörlere yönlenmesine yol açıyor. Ülkeler bunları yaparken de işin medyatik boyutunu ve ülkenin genel görüşünü değiştirmeyi de hesaba katıyor. Örneğin Suudiler, bu süreçte dünyada bir robota vatandaşlık veren ilk ülke konumuna geldiler. Sophia isimli insansı robota bir etkinlik içerisinde konuşma da yaptıran Suudiler, kendi ülkelerinde kadın haklarını da bu süreç içerisine dâhil ettiler. Yani kendi içerisindeki reformların temelinin tarihte de olduğu gibi ekonomik geçişlere dayandığının altını rahatlıkla çizebiliriz.

Teknoloji ve yapay zekanın yeni oyuncusu: Arap Yarımadası