EĞLENCE

Gözler yalan söylüyor, bu çilekler kırmızı değil

Author

İnsan beyni, bilim dünyasının hâlâ gizemini çözemediği evrenin en tuhaf nesnelerinden biri olmayı sürdürüyor. Aklımızın ve algımızın bizlerle oynadığı oyunların sonu gelmiyor. İki sene kadar önce tüm dünyada internet erişimi olan herkesin konuştuğu "Elbise"yi hepimiz hatırlıyoruz. Altın rengi-beyaz mı, yoksa siyah-mavi mi olduğu günlerce konuşulmuştu. Yeni tartışmamız ise çilekler üzerine.

Gözler yalan söylüyor, bu çilekler kırmızı değil

UCLA'den nörolog Matt Lieberman'ın geçtiğimiz günlerde Twitter'da paylaştığı ve on binlerce retweet alan bir tabak çilek fotoğrafı, insan beyninin ne kadar gizemli olduğunu bir kez daha gözer önüne serdi. Görsel sinyalleri göz aracılığıyla aldıktan sonra aradaki boşlukları doldurmak için kendi yorumunu katan beynimiz, içerisinden tüm kırmızı piksellerin çıkarıldığı bir fotoğrafta çilekleri yine de kırmızı görüyor, yani gözler yalan söylüyor. 

Japonya'daki Ritsumeikan Üniversitesi'nden psikoloji profesörü ve görsel ilüzyon sanatçısı Akiyoshi Kitaoka'nın hazırladığı görselde, hiç inanılası olmasa da bir adet bile kırmızı piksel bulunmuyor. Ancak çilekleri kırmızı görmeye devam ediyoruz. Bilim dünyasında bu fenomene "renk değişmezliği" ismi verilirken, sebebi ise gözlerimizin farklı şartlara göre renkleri "düzeltmesi" olarak açıklanıyor.

Elbise tartışmasında renkleri farklı görmemizin sebebi, bazı insanların onları ışık kaynağına göre düzeltmesiydi. Çilekler söz konusu olduğunda ise yıllardır beynimize kodlanmış kırmızı bilgisi kendini gösterdi. Queensland Teknoloji Üniversitesi'nden profesör David Atchison, durumu şu şekilde açıklıyor: "Nesneler farklı ışıklar aracılığıyla filtrelendiğinde beyin renkleri düzeltme görevini üstlenir. Yani çileklerin kırmızı olması gerektiğini bilmeseydiniz, bu fotoğrafta da gri görürdünüz."

Yani başka bir deyişle, çileklerin kırmızı olduğunu bildiğimiz için beynimiz bizi kandırıyor ve fotoğrafın üzerindeki mavi filtreyi direkt aşıp düzeltiyor. Aslında kırmızı olmayan çilekler de bu sayede kırmızı görünüyor.

Elbette kırmızı görünen çileklerin gerçekten kırmızı olmadığına inanmakta güçlük çekiyor olabilirsiniz. Bunun kanıtı da CNET'ten Dave Chang'in hazırladığı gif ile Photoshop'tan geliyor. Çileklerin üzerinde gezdirilen "renk seçici" aracı, hiçbir şekilde kırmızı bulamıyor.

Beyninize iyi bakın.