BILIM

İki nötron çarpıştı, uzaya altın saçıldı… İşte simyacıların peşinde olduğu sır

Author

Bundan 2 ay öncesi yani 17 Ağustos, büyük bir sırın çözüldüğü gün olarak tarihe geçecek. O gün, dünyadan 130 milyon ışık yılı öteden güçlü bir kütleçekimsel dalga sinyali alındı. Sinyalle aynı anda NASA Fermi Uzay Teleskobu da gökyüzünde bir gama ışıması kaydetti. Bu bir rastlantı mıydı yoksa bilimsel bir keşif mi? İşte yanıtları…

İki nötron çarpıştı, uzaya altın saçıldı… İşte simyacıların peşinde olduğu sır

Bilim insanları, her iki etkinin birbirinin etrafında hızla dönen iki nötron yıldızının çarpışmasıyla meydana gelen aynı kozmik olaydan kaynaklandığını belirledi. Açıklamayı ABD'deki Lazer İnterferometre Kütle Çekimsel Dalga Gözlemevi yaptı.
 

İki nötron çarpıştı, uzaya altın saçıldı… İşte simyacıların peşinde olduğu sır

Açıklamaya göre Dünya üzerinde veya yörüngede bulunan 70'e yakın uydu ve teleskop çarpışma sonrası oluşan ışıma ve yayılma etkileri gözlemlemek üzere yönlerini patlamaya çevirdi. Teleskop ve ölçüm aygıtları, patlama sonrası uzay boşluğuna yayılan kalıntılarda altın, gümüş ve platin gibi değmetallere ait ayırt edici kimyasal izler tespit etti.

İki nötron çarpıştı, uzaya altın saçıldı… İşte simyacıların peşinde olduğu sır

Yani daha özet ifadeyle anlatmak gerekirse olan şu: İki nötron yıldızının çarpışmasıyla ortaya çıkan katalizmik patlamanın ardından uzay boşluğuna yayılan kalıntılarda altın, gümüş gibi değerli metallere ait kimyasal izler tespit edildi. Bilim insanları, daha önce dev kara deliklerin çarpışmasından kaynaklanan kütle çekim dalgalarını kayda almayı başarmış, ancak bunlara ışıma gibi herhangi bir doğrudan gözlem eşlik etmemişti. Kütle çekim dalgaları ilk kez dalgalanma etkisine yol açan olayın gözlemlenebilir etkileriyle kayda alınmış oldu.

İki nötron çarpıştı, uzaya altın saçıldı… İşte simyacıların peşinde olduğu sır

Bilim insanları nötron yıldızlarının çarpışmasının kayda alınmasının evrenin maddi yapısının anlaşılması açısından büyük önem taşıdığının altını çiziyor. Simyacıları yüzyıllardır meşgul eden, altın gibi değerli metallerin nasıl oluştuğunun sırrı da bu gözlemle açıklığa kavuşmuş oluyor.

Evrende demirden ağır, altın, gümüş, platin ve uranyum gibi değerli metallerin kaynağının, nötron yıldızlarının patlaması sonucu uzaya yayılan kalıntılar olduğu sanılıyor. Çarpışma sonrası tespit edilen izler ise bu varsayımı doğrulamış oldu.