SAĞLIK VE GÜZELLIK

Alışık olmadığımız yataklarda uyuyamamamızın sebebi bakın neymiş?

Author

Bir misafirlikte, ya da tatil için gittiğiniz oteldeki yatakta uyuyamadığınız oldu mu? Daha önce hiç uyumadığınız bir yatakta uyumaya çalışmak, o gecenizin zehir olmasına sebep olabilir. Bunu hemen hemen her insan yaşamıştır. Peki bir insan neden alışık olmadığı yatakta uyumakta zorlanır?

Alışık olmadığımız yataklarda uyuyamamamızın sebebi bakın neymiş?

Bu durumdan bilim de haberdar. Uyku bilimciler bu konuyla ilgili yaptıkları araştırmaların sonucunda kişilerin farklı yataklarda ilk günkü uykularındaki düzensizlikten yola çıkarak bu duruma "ilk gece etkisi" adını verdiler. Araştırmaya katılan insanların nerdeyse hepsi, ilk gün akıcı olmayan ve sürekli bölünen bir uykuya maruz kaldılar. Araştırmacılar da neden bir insanın alışık olmadığı yataklarda ilk gece bu denli huzursuz olduklarını incelemeye başladı. Ve sonunda sebebi buldular.

Biliyorsunuz ki beynin kendine özgü bir savunma mekanizması var. Dış dünyaya karşı tehdit olarak gördüğü her unsura karşılık verecek bir yanıtı bulunuyor. Uyku ise vücudun bir sonraki güne hazır hale gelmesi için tüm sistemlerin minimal seviyede tutulduğu bir dinlenme seansından ibaret. Uyku süresince tüm organlar gibi beyin de gün içindeki fonksiyonlarından daha az çalışır hale geliyor. Ancak hiç tanımadığınız bir ortamda ve hiç uyumadığınız bir yatakta uyumak beyniniz için pek de parlak bir fikir gibi görünmüyor. Beyin, alışık olmadığı yatağı bir tehdit unsuru görüyor! O yüzden o ortama kendini ve emrinde olan vücudu emanet edemiyor.

Araştırmacılar bu durumu netliğe kavuşturmak için bir grup gönüllü insanın uykusunu elektroensefalografi ve manyetikensefalografi altında inceledi. Araştırmanın ilk gününde kişilerin beyinlerinin sol küresinin sağ taraftan daha aktif olduğuna rastlandı. Kişiler uyurken araştırmacılar düzensiz bip sesleri çalarak kişilerin tepkilerini ölçtüler. Bu sesi gönüllülerin sağ kulağında çaldıklarında (sol küreyi uyarmış oluyorlar), sol kulağında çaldıklarından (sağ küreyi uyardıklarından) daha hızlı bir şekilde uyandıklarına şahit oldular. Araştırmanın sonraki günlerinde gönüllüler yataklara alışmış gibi görünüyordu çünkü sağ ve sol kulaklarda çalınan bip seslerine daha az uyanma oranı ile karşılık verdiler.

Bu durum aslında beynin uyguladığı basit bir hayatta kalma stratejisi. Tehlike olarak gördüğü her durumda mutlaka nöbetçi askerler görevlendiriyor ve bu sayede en ufak bir uyarıda hemen aktifleşiyor. Siz de böylece ilk kez yattığınız yatakta en ufak bir çıtırtıda dahi uyanıyorsunuz. Uyuyabildiyseniz tabi. 

Kaynak; ScienceAlert