BILIM

Beyindeki fantastik yapılar: Ayna Nöronlar

Author

İnsanoğlu, geçmişten beri bir şeyleri öğrenme, taklit etme üzerine çalışmalar yapmıştır. Taklit, birçok canlıda olduğu gibi insanda da var olan bir yetenektir. Bunu bazen farkında olarak, bazen de farkında olmadan yapar. Atalarımız, "üzüm üzüme baka baka kararır, kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan" gibi atasözlerini boşuna söylememiş. Farkında olarak yapılanlar, zaten bilinçli bir şekilde olur. Asıl ilginç olan, farkında olmadan yapılan taklittir. Burda devreye beynin çok farklı bir sinir ağı yapısı girer: Ayna Nöronlar. Peki nedir bu ayna nöronlar?

Beyindeki fantastik yapılar: Ayna Nöronlar

Nöronlar, beyindeki uyarıyı ilgili segmente ileten sinir hücreleridir. Ayna nöronlarsa bir aktiviteyi izlerken, hayal ederken veya o aktiviteyi yaparken aktif olan ve yapılan ya da izlenilen her hareketi eksiksiz bir şekilde kaydeden nöronlardır . Ayna nöronlar, bir eylemin amacıyla beraber en ilkel hareketlerden tutun, taklit yeteneği çok karmaşık yüksek bilişsel fonksiyonlara kadar farklı mekanizmalarda sürekli rol oynamaktadırlar.

Ayna nöronlar, tedavi edici bir method olarak da kullanılmaktadır. Fizik tedavide, etkilenen uzvun ayna illüzyon yolu ile farkındalığının artırılması, kullanmayı unutmanın düzelmesine de yardımcı olmaktadır. Ayna terapisi adı verilen bu tedavi yönteminde, aynadaki görsel geribildirim ile etkilenen vücut bölgesinin kullanılmaya zorlanması, öğrenilmiş kullanmama etkilerini azaltmaktadır.

Beyindeki fantastik yapılar: Ayna Nöronlar

Mesela yolda yürürken karşıdan gelen bir kişiye yol verecekken karşınızdakinin de sizin çekildiğiniz tarafa çekilmesi, sonra siz öteki tarafa çekilirken onun da öteki tarafa çekilmesi derken 3 4 defa aynı yöne savrulup durmanıza sebep olarak sizi dumura uğratan yapı da ayna nöronların ta kendisi.

Esnemek bulaşıcıdır derler. Esnemenin bulaşıcı olmasının sebebi de ayna nöronlardır. "Birinin size bakıp bakmadığını anlamak için esneyin" derler hatta. Esnerken ayna nöron aktivitesi artar, ve özellikle çıplak gözle esneyen birini gördüğünüzde sizde de esneme isteği doğmasının sebebi budur.

Beyindeki fantastik yapılar: Ayna Nöronlar

Peki ya gülümsemek? Birisi karşınızda güldüğünde, hele de o kişi sevdiğiniz biriyse en fazla ne kadar gülmeden dayanabilirsiniz? Eminim çok değildir. Çünkü gülmek de bulaşıcıdır, ayna nöron aktivitasyonu artar, gülümserken aynı zamanda beyinden serotonin (mutluluk hormonu) salınımı da artar. Yani hem gülümseriz, hem mutlu oluruz. Bu yüzden sürekli gülümseyin, mutlu olun, mutlu edin :) 

Beyindeki fantastik yapılar: Ayna Nöronlar