BILIM

Cerrahide yeni ışıklar: Da Vinci robotik cerrahi

Author

İnsanoğlunu diğer canlılardan ayırt eden en önemli özelliklerden birisi kendi kendini tedavi edebilme güdüsüne sahip olmasıdır. Bu güdü “Tekrar Ayağa Kalkma” yani modern söylemiyle "sağlığını geri kazanma" güdüsüdür. Bazı hayvanların da refleks olarak hastalıklarını tedavi etme mekanizması vardır ancak bu mekanizma bilinçli bir şekilde çalışmaz.

İnsanoğlunun varoluş sürecinde tedavi süreçlerini sürekli geliştirdiğine şahit oluyoruz. Bu varoluş serüveninin son 10 yılına odaklandığımızda onun en güçlü ayağa kalkış girişimlerinden bir tanesine şahitlik ediyoruz : Robotik Cerrahi Sistemlerinin Yükselişine. Tıp ve teknolojinin kesiştiği noktada cerrahi robotlar parlamaya başladı.

Cerrahide yeni ışıklar: Da Vinci robotik cerrahi

Amerikan Sağlık Araştırmaları ve Kalite Kurumu tarafından yapılan bir araştırmaya göre Amerika’da sadece bir yıl içerisinde ameliyat sonrası enfeksiyonları, ameliyatlarda unutulan yabancı cisimler, tekrar açılan ameliyat yaraları ve ameliyat sonrası kanamaları gibi bazı cerrahi komplikasyonlardan dolayı 2.4 milyon dolar fazladan hastane konaklaması, 9.3 milyar dolar fazladan tedavi masrafı ve 32.000 adet ölüm vakası gerçekleşmiş. Dudak uçuklatan bu rakamlar ortaya koyuyor ki sağlık sektöründe de hatalar yapılıyor ve bedelleri ağır olabiliyor. Bu hataları en aza indirgemek için çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Teknolojinin önlenemez yükselişi sayesinde hayatın her alanına hızla giren robotlar, sağlık sektörüne de hızlı bir giriş yaptı. Cerrah robotlar, en hünerli cerrahların dahi tam not verdiği bir mekanizma haline geldi.

Cerrahide yeni ışıklar: Da Vinci robotik cerrahi

ROBOTİK CERRAHİ NEDİR?

Robotik cerrahi tıp’taki en basit deyimi ile “minimal invaziv” cerrahinin yeni bir adımıdır. İnvaziv Cerrahi, ameliyat edilecek hastanın bu operasyon sürecinde mümkün olan en az hasara maruz kalmasını hedefleyen yeni bir cerrahi yaklaşımıdır. Kadın hastalıklarından kalp ameliyatına prostattan safra kesesi ameliyatına kadar halk arasında kapalı ameliyat diye tabir edilen tüm laparoskopik cerrahi operasyonlarında kullanılmaktadır.

İlk defa 1987 yılında hayvanlar ve kadavralar üzerinde kullanılmaya başlanan robot cerrahlar tüm dünyada ilgi odağı oldu. Bu tarihten 13 yıl sonra yani 2000 yılında ise Amerikan İlaç ve Gıda Kuruluşu olan FDA bu başarılı çalışmalara kayıtsız kalmamış ve bir robotun cerrahide kullanımına ilk defa onay vermiştir. İlk vizeyi alan bu şanslı robotun ismi ise “da Vinci” idi.

Cerrahide yeni ışıklar: Da Vinci robotik cerrahi

Da Vinci robotlarını ilgi çekici yapan detaylar ise minicik kıskaçları, son derece yüksek hassasiyeti ve fütüristik tasarımı. Da Vinci sistemi cerrahlara kontrol edebilecekleri robot kolları ve küçük mandalları sayesinde dar alanlarda yüksek bir hareket kabiliyeti imkanı veriyor. Robotlar özellikle ürolojik, jinekolojik ameliyatlarda, kalp ve göğüs cerrahisinde, genel, kafa ve boyun ameliyatlarında kullanılıyor. 2011 yılının sonu itibariyle satılmış olan toplam 2132 adet da Vinci robotuyla 2011 yılında toplam 360.000 ameliyat yapıldığı rapor edilmiş. Fakat her gülün de dikeni var tabi... Bu robotların her biri 2 milyon dolar ediyor ve oldukça yüklü bir bakım giderine sahip. Ayrıca normal cerrahların harcadığı zamanın nerdeyse 2 katı zamana ihtiyaçları oluyor.

Şimdilik cerrahlar için sadece faydalı bir yardımcı konumunda olan robot cerrahların daha katetmesi lazım. Teknolojinin inanılmaz derecede hızlı geliştiği modern dünyada, robot cerrahların kusurlarının ne zaman düzeltileceği merak konusu. Kendine verilen komutları kusursuza yakın bir şekilde uygulayan robotlar, henüz kendi kendine akıl yürütecek kapasitede değil. Bunun üzerine yapay zeka çalışmaları yapılıyor. Bu olay gerçekleşir mi, ne kadar zamanda gerçekleşir, gerçekleşirse cerrahların pabucu dama atılır mı? Bu soruların hepsini zaman gösterecek.