SAĞLIK VE GÜZELLIK

Düşmanınızın bile başına gelmesini istemeyeceğiniz ameliyat: Talamotomi

Author

İnternette belki de rast gelmişsinizdir. "Adamın birisine ameliyattayken narkozu vermişler, adam vücudunun kesildiğini ve acıyı hissediyormuş ama tepki veremiyormuş..." Peki size narkoz almadan beyninizi deldirip deldirmeyeceğinizi sorsam? Tabii ki bu keyfi yapılacak olan bir şey değil. Fakat bazı durumlar oluyor ki, iş o noktaya kadar geliyor. Şimdi durumu biraz daha açalım.

Düşmanınızın bile başına gelmesini istemeyeceğiniz ameliyat: Talamotomi

Parkinson hastalığından hepiniz haberdarsınız. Beyindeki dopamin eksikliğine bağlı gelişen, geri dönüşümü olmayan nörodejeneratif bir hastalık. Hastalık ilk bulgusunu verdiğinde, beyinde %80 oranında ilerlemiş oluyor. O yüzden erken teşhis oldukça zor. Hastalığın ilk bulgusu ise "para sayma bulgusu" adı verilen parmaklarda titreme ile karakterize bir sendrom. Parmaklarda başlayan titreme daha sonra ele, kola, omza hatta çene ve dudaklara kadar yayılıyor. Parkinson hastalığının daha birçok bulgusu ve deformitesi var. Tüm bunlarla mücadele etmek çok zor. Hastaların da en çok şikayet ettiği durum "tremor" adı verilen titremeler. Titremeler öyle bir seviyeye geliyor ki, hastanın yaşam kalitesini aşırı düzeyde bozuyor ve istemli hareketi engelliyor. Bunun tedavisinde ise farklı yöntemler kullanılıyor. Tedavide ilk olarak ilaç tedavisi ve fizik tedavi uygulanıyor.İlaç tedavisiyle beyinde eksik olan dopamini artırmak amaçlanıyor. Fizik tedaviyle ise hastanın istemli hareketi artırılarak tremorların azaltılması amaçlanıyor. Fakat bu tedavilerden yanıt alınamadığı durumda cerrahi girişimlere başvuruluyor. Talamotomi de parkinsonda uygulanan cerrahi girişimlerden. Ancak işleyişi biraz farklı.

Talamotomi, beyinde talamus adı verilen yapıda minimal hasar oluşturarak istemdışı hareketleri engellemeye yönelik yapılan bir cerrahi operasyondur. Operasyondan önce hasarlanacak dokunun yeri görüntüleme yöntemleriyle tam olarak belirlenir. Daha sonra hastanın kafasına, kafayı sabit tutmak için HALO Brace denilen alet yerleştirilir. Alın hizasındaki vidalar kafatasına geçirilerek kafatası sabitlenir.

Düşmanınızın bile başına gelmesini istemeyeceğiniz ameliyat: Talamotomi

HALO Brace   (Foto; http://blackgold4.deviantart.com  

Sonrasında girilecek olan kafatası dokusuna lokal anestezi uygulanarak sadece ufak bir bölgeden kafatası delinir. Kafatası delindikten sonra ince bir mil, talamusa ulaşana kadar kişinin beynine batırılır. Ve tüm bunlar yaşanırken hastanın bilinci açıktır!

Bu süreçler görüntüleme cihazlarıyla anbean takip edilir. Talamusa ulaşan mil yardımıyla talamusta küçük bir hasar oluşturulur. Hasar oluşturulduğu an kişinin titremeleri aniden durur. Hasta titremelerin durduğunun da farkındadır çünkü bilinci açıktır. Zaten kafayı sabitlemek için kullanılan HALO Brace aleti de bu titremelere karşılık cerrahi sırasında hastanın kafasında bir hareket meydana gelmemesi için takılır. Şimdi muhtemelen sizin aklınızda şu soru belirmiştir: "Hasta kafasına batırılan mili nasıl oluyor da hissetmiyor, nasıl oluyor da ağrı duymuyor?"

Düşmanınızın bile başına gelmesini istemeyeceğiniz ameliyat: Talamotomi

Biraz önce kafatasına lokal anestezi uygulandığından bahsetmiştim. Böylece deri ve deri altı dokularıyla kafatası açılırken hasta ağrı duymaz. Şimdi gelelim beyne. Beyne istediğiniz kadar işlem uygulayın, hasar verin, eğin-bükün. Kişi ağrı hissetmez. Çünkü beyinde ağrı reseptörleri bulunmaz. Genel olarak baş ağrısı çeken insanlar ağrının beyninden geldiğini söyler. Beyninin ağrıdığını iddia eden insanlar vardır. Yanılıyorlar. Beyin organı ağrıyı hissetmez. Evet, ağrının beyin dokularında anlamlandırıldığı kısımlar vardır ancak beynin kendisi ağrımaz. O yüzden hasta beynine batırılan mili hissetmez.

Talamotomi ameliyatları eskisi kadar sık uygulanmamaktadır çünkü bu ameliyatlar sadece titremeyi önleyici ameliyatlardır. Parkinson hastalığı sadece titremeden ibaret olan bir hastalık değil. Teknolojinin de gelişmesiyle farklı alternatiflere yönelmeye başlandı. Ancak gerçek şu ki, uygulama esnasında korkulacak bir şey olmamasına rağmen, ameliyatın uygulanış şekli bir hayli korkutucu.