BILIM

Hücresel tarımla evde kendi etimizi, sütümüzü, yumurtamızı üreteceğiz

Author
Hücresel tarımla evde kendi etimizi, sütümüzü, yumurtamızı üreteceğiz

Hayvanları öldürmeden et yiyebileceğinizi bir düşünün. Eminim buna kimsenin itirazı olmazdı. Sandrine Ceurstemont'a göre hücre kültürleriyle et üretme fikri, planlandığı gibi olursa evde bira yapımı kadar kolay olacak. Herkes evinde etini, sütünü, yumurtasını üretebilecek. Kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan New Harvest'in CEO'su olan Isha Datar'ın bu sıralar en çok kafa yorduğu şey de bu. Ekip olarak hücresel tarımla hayvansal ürünler elde etmekle ilgili çalışmalarda bulunuyorlar. Geçen sene Paris'teki teknoloji girişimcilerini bir araya getiren toplantıda da bu projeden bahsedildi. Katılımcılar " sanki evreni yeniden tasarlamak gibi" diyerek beğenilerini dile getirdi. Süt ve yumurta üretimi nispeten daha kolay ancak etin karmaşık ve zor yapısı nedeniyle daha çok et üretimi üzerinde duruyorlar.

Hücresel tarımla evde kendi etimizi, sütümüzü, yumurtamızı üreteceğiz

Bu fikir dün ortaya atılan bir fikir değil. New Harvest'in kuruluşu 2004 yılına uzanıyor. Ancak somut çalışmalar 2013 yılında hız kazanmaya başladı. Çalışmalar için alt yapı hazırlamak kolay olmadı. 2013 yılında Londra'da laboratuar koşullarında üretilen etin tadına bakıldı. Fakat bu eti üretmek biraz tuzlu olmuştu, yaklaşık 300 bin euro civarında bir tuz... Ancak benim tahminim çok geçmeden bu fiyatın normal et fiyatına düşeceği yönünde. Bunun üzerine yoğun çalışmalar devam ediyor çünkü. Şu anda yorumlar pek iç açıcı değil. Deneyenler "ete yakın bir tat ancak sulu değil" gibi yorumlar yaptılar. Fakat ilk denemeye göre gayet önemli bir adım atıldı. Sonuç olarak yapılan şey kuyudan su çıkarmak değil, hiç yoktan et üretmek. Tat, zaten bambaşka bir konu. Her doku, etin lezzetine farklı bir anlam katıyor. Bunu ilk denemede sağlamak elbette beklenemezdi. Datar, ilerlemenin kaydedilmesi için çok fazla atılım gerektiğini söylüyor.

Hücresel tarımla evde kendi etimizi, sütümüzü, yumurtamızı üreteceğiz

Etin büyük çoğunluğu kastan oluşuyor. O yüzden et üretiminde kullanılacak ana materyal, kas kök hücresidir. Laboratuarda yapılan ana işlem de bu. Kas kök hücrelerini hasat etmek. Kök hücreler herhangi bir hasar durumunda kendi kendini onarabilen hücreler olduğu için, bir sorunla karşılaşma oranı da düşüyor. Süt ve yumurta üretiminde de benzer yollar izleniyor. Kan damarlarının görevi taklit edilerek o hücrelere oksijen ve besleyici maddeler veriliyor ve organik bir şekilde çoğalmaları sağlanıyor. Doku kalınlaştıkça o dokuyu beslemek bir hayli zorlaşıyor olsa da hücreler çoğalmaya devam ediyor. Bu zorluk etten ete değişiyor. Araştırmacılara göre hindi, tavuk gibi kanatlı hayvanların etleri, sığır gibi hayvanların etlerine nazaran laboratuar ortamına daha kolay uyum sağlıyor. Ev ortamında bunları üretmenin daha kolay olacağını söylüyorlar. Geçen yıl yapılan hindi eti çalışmaları finanse edilmeye başlandı. Ancak sponsorların beklentilerini karşılayıp karşılamayacağı merak konusu.

Hücresel tarımla evde kendi etimizi, sütümüzü, yumurtamızı üreteceğiz

Az önce tadın karmaşıklığından bahsettik. Laboratuar ortamında üretilen etin tadının farklı algılanmasının en büyük sebebi de üretilen ette yağ bulunmaması. Çünkü piyasada yağsız olarak satılan etlerde bile belli bir oranda yağ bulunur. Bu yağlar etten ayrılmazlar. Deneysel etlerde ise kök hücre kullanıldığı için yağ bulunmuyordu. Fakat yapılan son çalışmalar hücre kültürlerinin spesifik koşullara maruz kaldıklarında kasla birlikte yağ oluşturmak üzere reaksiyona girebileceğini buldu. Fakat bu deneylerin en zor kısmı, süreci başlatmak için hücreler elde etmek. Şu anda kas kök hücreleri bir mezbahadaki taze etten ya da canlı hücrelerden, tercihen kök hücrelerinden daha fazla olduğu için genç dokulardan elde edilir. Fakat onları da hasat etmek zor bir iştir.

New Harvest'e göre hücresel tarımla üretilen hayvansal ürünler 3 ila 5 yıl içinde mevcut olabilir. Dileyenlere evde kendi besinlerini üretmek için imkan da sağlanacak. İsteyenler de hücre kültüründen üretilen hayvansal ürünlere market reyonlarından ulaşabilecek ancak bunları görmek için biraz daha zamana ihtiyaç var. Öncelikle fiyatının düşmesi gerekiyor. Sonra da halkın bu etleri bağrına basması. Ama ciddi bir düşüş olursa halk da benimser diye düşünüyorum. Eğer fiyatta ciddi bir düşüş yaşanırsa haberdar edeceğim :)

Hücresel tarımla et,süt ve yumurta üretim uygulamalarını detaylı bir şekilde incelemek isteyenler http://www.new-harvest.org/ sitesini ziyaret edebilirler.

Hücre kültürüyle et üretiminin evrelerini merak edenler için;