SAĞLIK VE GÜZELLIK

Neden utandığımızda yüzümüz bizi ele verip kızarır?

Author

Utanma duygusu insanoğluna kodlanan birçok güdüden sadece bir tanesidir. Olmadık yerde söylenmemesi gereken bir şeyin söylenmesi, yapılmaması gereken bir şeyin yapılması, hatta düşünülmemesi gereken bir şeyin düşünülmesi bile utanmamıza yol açabilir. Ama keşke sadece utanmakla kalsak. Utandığımızda bir fenalık gelir, terleriz, hatta bazı metabolizmalar vardır ki boynundan saçlı deriye kadar kıpkırmızı bir tene sahip oluverir. Ne zor bir durumdur o. Kızardığının farkına varıp bir de onun için utanıp daha da kızarırlar. Bu döngü kişinin kriz yönetimine bağlı olarak dakikalarca sürebilir. Ancak yüz kızarmasını sadece utanma duygusuna bağlamak doğru değil.

Neden utandığımızda yüzümüz bizi ele verip kızarır?

Olayın fizyolojisinden bahsedelim. Vücudumuzda 2 çeşit sinir sistemi var; Sempatik ve parasempatik sinir sistemi. Sempatik sisteminin raconu savaşmak ya da kaçmaktır. Parasempatik sistem de "uyu, sakinleş" gibi komutlar gönderen gamsız bir sistemdir. Parasempatik sistem aktivasyonu arttığında mayışırız, dünya umrumuzda olmaz, miskinleşiriz. Sakinleştirici bir sistemdir.

Neden utandığımızda yüzümüz bizi ele verip kızarır?

Minik dostumuz kendini parasempatik sistemin kollarına bırakmış :)

Sempatik sinir sistemi ise adrenalin isteyen, heyecan arayan bir sistemdir. "Savaş veya kaç" komutu verir vücuda. Heyecan ve stres anında sempatik sistem aktivasyonu artar. Kalp atış hızı artar, göz bebekleri büyür, solunum hızı artar, avcumuz terler. En önemli belirtiler de vücut ısısının ve kan dolaşımının artmasıdır.

Neden utandığımızda yüzümüz bizi ele verip kızarır?

Sempatik sinir sistemi küçük dostumuza kaç demiş sanırım :)

Vücuttaki tüm mekanizmaların ortak görevleri, vücudun ısısını sabit tutmaktır. Vücut ısısı arttığında kan dolaşımı artar, ve kan hücreleri ısıyı vücudun yüzeyel bölgelerine transfer ederek vücut içi ısıyı azaltır. Kanın bu ısıyı düşürmek için gideceği en önemli yer ise yüzümüzdür. O yüzden sempatik sistem aktivasyonu artınca kanlar yüzümüzdeki yüzeyel kılcallara hücum ederek vücut ısısını düşürür.

Neden utandığımızda yüzümüz bizi ele verip kızarır?

Utanmada da sempatik sistem aktivasyonu artar. Bu nedenle alnımızdan boynumuza kadar kıpkırmızı oluruz. Utandığımızda ateş basmasının nedeni de, az önce bahsettiğim vücut ısısının artmasıdır. Kalp atışının artma sebebi ise, kanı bir an önce yüze gönderip ısıyı azaltmak isteyen kalbin canla başla çalışmasıdır.

 Ancak bu sistem sadece utanma durumunda aktif olmaz. Düşünün, 45 derece sıcaklıkta durmaksızın 200 metre koştunuz. Durduğunuzda pancara dönmeme ihtimaliniz yok. Kalp atışlarınızı yanaklarınızda hissedersiniz. Bu gibi durumlarda, yani sempatik sistemin aktivasyonunun arttığı her durumda, vücudun genel tepkimesi olarak kızarma, kalp atımında artış gibi cevaplarla karşılaşırız. Bunlardan bir an önce kurtulmanın en basit yolu derin bir nefes alarak parasempatik sistemi ayağa kaldırmak olacaktır. Çok etkili bir yöntem olmasa da o anı kurtarır.