BILIM

Zehir insan vücusunu nasıl etkiler?

Author

İnsanlık tarihi ne yazık ki her zaman dostane muhabbetlerle geçmemiştir. Tarih boyunca hırs ve benlik kavgaları yüzünden birçok cinayet işlenmiştir. Bu cinayetlerin kimisi göz önünde olurken , kimisi de gizlice gerçekleşmiştir. Zehirleyerek öldürme de bu cinayetlerden birisidir. Peki zehir neden insanı öldürür?

Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki, ilaç ile zehir arasındaki tek fark doz oranıdır. Herhangi bir kimyasal maddenin yüksek dozda alınması zehir etkisi göstereceği gibi, ilaçlar da tedavi edici dozların üzerinde alındığında zehir etkisi yaratır. Bunun tam tersi mekanizma da gerçekleşir, yani çok kuvvetli zehirlerden de ilaçlar üretilebilir. Öyle ki dünyanın çeşitli yerlerinde zehirli yılanların bulunduğu yılan çiftliklerinin olmasının sebebi de budur.

Zehir insan vücusunu nasıl etkiler?

Zehirler, hücreyi zararlı yapılardan koruyan hücre zarını, enerji üretmeden sorumlu mekanizmaları veya hücre çekirdeğinde bulunan genetik materyalleri etkiler.

Bu etkilenim akut (kısa sürede) veya kronik (uzun sürede) şekilde gerçekleşebilir. Bu iki grubun seyri farklıdır. Akut dönemde zehir aniden etkisini gösterirken, kronik dönemde yavaş yavaş etkisini gösterir. Akut zehirlenmelere örnek olarak ağrı kesici ve ateş düşürücü etkisi olan ve sıkça kullanılan Parasetamol 'ün bir kerede 7 gram ve üstünde alınması 24-72 saat içinde karaciğer yetmezliğine ve hatta ölüme neden olur. Çünkü karaciğer için bu doz o kadar yüksektir ki, ana görevi vücuttaki zehirleri yok etmek olan karaciğer bile o ilaçla baş edemez. Kronik zehirlenmelere de kömür işçilerinin maruz kaldığı tozlar, tarım ilaçlarına maruz kalma, kimyevi maddelere uzun süre maruz kalan işçileri örnek verebiliriz. Bunda yine etkilenen organda yetmezlik gelişir. Fakat hastalığın seyri daha uzundur. Hastalıklar genelde böbrek, kalp ve akciğer yetmezliğine bağlı olarak gelişir.

Zehir insan vücusunu nasıl etkiler?

 Hayvansal ve bitkisel zehirler çok ani reaksiyon gösterir ve ani ölüme yol açar. Örneğin Afrika kabilelerinin ada soğanı ve zakkum gibi bitkilerden ürettiği zehir, kalbin düzenli atması için gerekli iyon dengesini bozar ve "aritmi" denilen ritim bozukluğuna bağlı olarak ölüm gerçekleşir.

Zehir insan vücusunu nasıl etkiler?

"Amazon bölgesinde, özünden zehir üretilen Strychnos bitkisi"

Hepimiz zehirli yılanların ve kurbağaların insan kanını ne hale getirdiğini izlemişizdir. Yılan ve kurbağa zehirleri de özellikle Amazon Bölgesinde yaşayan yerlilerin oklarına sürüp avlandıkları keskin zehirlerdendir. Bu zehrin etki mekanizması kaslara yöneliktir. Bu zehir kana karıştığı anda kanın götürdüğü tüm çizgili kaslara gider. Kasların sinirlerle birleştiği yer olan ''nöromüsküler kavşak'' yapısını tutar ve bunun sonucunda kurban önce felç olur. Önce küçük kaslar, sonra büyük kaslar, boyun, gövde, kollar, bacaklar... En sonunda ise solunum kasları etkilenir ve kişi nefes alamaz hale gelip boğularak ölür. 

Zehir insan vücusunu nasıl etkiler?

Yılan zehrinin insan kanını ne hale getirdiğini izlemek isteyenler için ;

Kaynak; Tarih Tıbbı Konuşturdu