TEKNOLOJI

Olabildiğince basit haliyle: Bitcoin nedir nasıl çalışır?

Author

Bitcoin düştü, Bitcoin çıktı, Bitcoin böyle değer kaybetti, Bitcoin çok kazandırdı gibi haberler görüp de Bitcoin’in ne olduğunu ve nasıl değerli bir şey olabildiğini anlayamadıysanız size yardımcı olmak istiyorum. Çünkü ben de yeni anlamaya başlıyorum.

Olabildiğince basit haliyle: Bitcoin nedir nasıl çalışır?

Bu yüzden olabildiğince basit bir şekilde anlatmak istiyorum:

Öncelikle Bitcoin’in diğer para birimlerinden hiçbir şekilde farkı olmadığını söylemek gerekiyor.

Bir ABD Doları, Euro, Türk Lirası, Japon Yeni nasıl para birimi olabiliyorsa bir Bitcoin de aynı şekilde bir para birimi.

Ancak bu para birimi hiçbir şekilde merkezileştirilmemiş bir para birimi.

Merkezileştirilmemiş demek bu para biriminin hiçbir şekilde bir kurum veya yönetim tarafından yönetilmediği anlamına geliyor.

Diğer tüm para transferlerinde paranın A kişisinden B kişisine aktarılmasında bu transferin bilgisi merkezi bir yerde toplanıyor. Bu çoğunlukla para transferi yaptığınız bankanın sistemi oluyor. Bu bilgilerin toplandığı merkezi bir hesap defteri oluyor.

Bitcoin’de ise para transferi hiçbir bankanın veya yönetimin onayına veya bilgisine gerek duymadan doğrudan o kişiye gidiyor.

Tamam bunda çok enteresan ve çok dahiyane olan şey ne? Diyeceksiniz.

Bu sistemle doğrudan parayı gönderdiğiniz için bir masraf ödemiyorsunuz. Aynı zamanda bu para birimini bütün dünyada eşit bir değer üzerinden kullanabiliyorsunuz. Paranın bir banka tarafından kontrol edilmemesi ve izlenmemesi büyük bir avantaj.

Peki Bitcoin nasıl çalışıyor?

Bu kısım biraz size garip gelebilir ama aslında Bitcoin hayali bir para birimi. Tıpkı diğer bütün para birimleri olduğu gibi. “Evet cebimde 100 lira var ve banka hesabımda da bin lira var hiç de hayali değil” diyebilirsiniz.

Peki cebinizdeki 100 liralık banknotun diğer başka bir kağıt parçasından daha değerli olduğunu nasıl söyleyebiliyoruz? Çünkü insanlar bu kağıdın değerli olduğuna güveniyor ve inanıyor. Bitcoin de öyle. Bitcoin’in değerinin bu kadar yükselmesinin başında insanların bu yeni nesil ödeme aracına karşı duyduğu güvenin artması başka bir şey değil. Eğer Türkiye Cumhuriyeti hükümetinin bastığı paraya güven artarsa o kağıdın yani paranın değeri artar ya da tam tersi.

Yani insanlar Bitcoin ile bir şeyler alıp satabileceğimizi gördükçe Bitcoin’in değer dalgalı olarak artıyor. Tıpkı diğer para birimleri gibi çalışıyor.

Bitcoin bir kripto para birimi. Yani bu dijital parad özel bir kripto, bir şifre veya bir kod var ve kopyalanamıyor. Eğer kopyalanabilseydi tabii ki değeri bu kadar olmazdı.

Yukarıda bir para transferi yapmak istediğinizde bunun bir hesap defterine eklendiğini yazmıştım. Bitcoin de ise hesap defteri Bitcoin’in kendisinde yer alıyor. Yani her Bitcoin’in kendine ait bir hesap geçmişi içinde kodlanmış oluyor ve o Bitcoin’in kendi içinde olduğunu biliyorsunuz.

Bitcoin’i kontrol eden ve denetleyen herhangi bir kurum bulunmuyor. Bunun yerine bireysel internet ve Bitcoin kullanıcıları Bitcoin’in nereden nereye gittiğini bilgisayarları veya akıllı telefonları ile kaydedilmesine izin veriyor ve bu da evrensel bir hesap defteri oluyor. Yani bir Bitcoin’i birden fazla kez harcayamıyorsunuz.

Bitcoin nasıl alınır?

Bitcoin alıp satabileceğiniz birçok site ve aracı firma var. Türk liranızı veya ABD dolarınızı Bitcoin’e çevirebilirsiniz. Bugün bu yazıyı yazdığım günlerde 1 Bitcoin 52.878 liradan satılıyor.

Bitcoin elde edebileceğiniz bir diğer yol da Bitcoin madenciliği. Bu sistemle bilgisayarınızın çok zor bir matematik problemi çözmesini sağlıyorsunuz ve bilgisayarınız Bitcoin üretiyor. Bitcoin madenciliği yoktan Bitcoin üretmek gibi geliyor olabilir ki aslında da öyle. Fakat bu matematik problemlerini çözmek bilgisayarlar için çok uzun zaman alıyor ve karşılığında çok az bir birim elde edebiliyorsunuz. Bunu yapan madenciler gelirlerinin yarısından çoğunu ısınan bilgisayarlarını soğutmak için elektriğe yatırıyor.

Peki Bitcoin bir balon mu?

Açıkçası Bitcoin’in insanlığın para olarak kullandığı diğer ekonomik simgelerden bir farkı yok. Yani Polinezyalıların deniz kabuğu kullanması veya altın gümüş sikkeler, renkli boncuklar veya buğday da dahil olmak üzere hemen her şeyi mal veya hizmet takasında bir değişim aracı olarak kullandık. Kağıt paralardan son olarak artık merkezi bir bilgisayarda tutulan sayıları kullanıyoruz.

Yani çoğunlukla banka hesabımızdaki numaralara, rakamlara bakarak bir ürün veya hizmetten faydalanıp faydalanamayacağımızı görüyoruz.

Tıpkı yukarıdaki örneklerde olduğu gibi Bitcoin de bir para. Bu dijital parayı isterseniz satın alım yaptığınız sitede isterseniz de USB diskinize, isteseniz akıllı telefonunuza indirebilirsiniz. Bitcoin’le de mal ve hizmet satın alabilirsiniz. Teknolojik anlamda Bitcoin’in çok kolay para transferi ve ödeme yapmanıza imkan tanıyor. Teknolojik olarak ise deniz kabuklarından, kağıt paralardan ve banka bilgisayarı hesap defterinden çok daha ileride. Bu yüzden Bitcoin’in yaygın bir para birimi olması çok olası.

Bitcoin’in balon olabileceği tek şeyi ise fiyatı. Bu fiyatın balon mu olduğu yoksa ileride çok değerli olacak bir şeyin ilk fiyatları mı olduğu konusunda ise henüz kimsenin kesin bir bilgisi yok.