TARIH

Serçelerin yok edilmesi nasıl milyonlarca insanın hayatına mâl oldu?

Author

Çin’de serçelerin katledilmesi ile 20 ila 45 milyon insanın hayatını kaybetmesiyle arasında bir bağ olduğunu biliyor muydunuz?

Serçelerin yok edilmesi nasıl milyonlarca insanın hayatına mâl oldu?

Anlatayım

Çin’in lideri Mao Zedung’un üretimi arttırmak ve ülkedeki refahı yükseltmek için bir takım ilginç fikirleri vardı.

Bu fikilerinden biri de 1958’de başlattığı “Dört Haşere” programıydı. Mao ve kurmaylarına göre dört haşereden kurtulmak gerekiyordu. Sivrisinekler, kemirgenler, sinekler ve serçeler.

İlk üçü anlaşılabilir. Çünkü tahmin edebileceğiniz gibi hastalık ve pislik yayıyorlar diyebilirsiniz.

Peki ya serçeler?

Serçelerden de kurtulmak gerekiyordu çünkü serçeler çiftçilerin hasat sonrasında pirinçlerini, buğdaylarını yiyordu.

Serçelerin yok edilmesi nasıl milyonlarca insanın hayatına mâl oldu?

Mantık olarak eğer serçelerden kurtulursak hasat kuşlar tarafından yenmez ve üretim artar öyle değil mi?

Serçelerden kurtuldular evet ama sonuç hiç de öyle olmadı.

Serçelerin yok edilmesi nasıl milyonlarca insanın hayatına mâl oldu?

Devlet tarafından yürütülen propaganda ile bu kuşlara top yekün bütün Çin savaş açtı. Serçelerin soyunu kurutmak için yapılabilecek her şeyi yaptılar.

Köylüler ağaçların etrafında tabak çanakla gürültü yaptı ve kuşların dallara konmasını engelledi. Yorulan kuşlar yere düşüyordu. Yuvaları bozuldu, yumurtaları yok edildi, tüfeklerle avlandılar, yavruları öldürüldü.

Serçelerin yok edilmesi nasıl milyonlarca insanın hayatına mâl oldu?

Aradan geçen bir ila bir buçuk yılın ardından öldürülen serçe sayısının resmi olarak 3 milyar olduğu açıklandı. Rakam doğru mu bilinmiyor tabii ama ülkede serçelerin soyu neredeyse sona ermişti.

Kısa sürede bu kadar kuşun öldürülmesi tabii ki problem yaşatacaktır. Ve öyle de oldu.

Serçelerin yok edilmesi nasıl milyonlarca insanın hayatına mâl oldu?

Serçelerin bir anda ortadan kalkması, çekirgeler için bir bayram demekti. Çünkü çekirgeler, serçelerin günlük öğünlerindendi. Sayısı milyarları bulan çekirgeler bitmeyen iştahları ile bir bulut gibi tarlaları sarıyor ve ne var ne yoksa bütün hasadı birkaç saat içinde yok ediyordu.

1960 yılının sonunda Çinli yetkililer serçelerin ekinler kadar zararlı böcekleri de yediğinin farkına vardı ve “Dört Haşere” programından serçeleri çıkardılar. Ama artık çok geçti. Ülkede serçe kalmamıştı ki bugün bile hâlâ serçeler eski nüfuslarına ulaşamadı.

Serçelerin yok edilmesi nasıl milyonlarca insanın hayatına mâl oldu?

Çekirgelerin bütün hasadı yemesiyle beraber ve “Büyük İleri Atılım” programı kapsamında yapılan hatalar nedeniyle Çin’de 1959 ve 1961 yıllarını arasında üç yıl süren büyük bir kıtlık yaşandı. Bu kıtlık döneminde 20 ila 45 milyon Çinlinin hayatını kaybettiği söyleniyor.