21. yüzyılın küresel mizahını şekillendiren 'meme' kültürü nedir?

21. yüzyılın küresel mizahını şekillendiren 'meme' kültürü nedir?

Mert Atar
Yazar Mert Atar
Meseleler
Koleksiyon Meseleler
21. yüzyılın küresel mizahını şekillendiren 'meme' kültürü nedir?

Çoğu zaman fotoğraf ve video şeklinde karşımıza çıkan bu meme’ler nedir? Günümüzün güldürü dünyasını nasıl şekillendiriyorlar.

Öncelikle belirteyim ki bahsettiğim “meme” Türkçedeki göğüs anlamına gelen meme değil. Yani lise zamanı hezeyanlarınızla yazıya tıkladıysanız yanlış yerdesiniz. Burada internetin yaygınlaşmaya başladığı andan beri tüm dünyayı kasıp kavuran, küresel ve ortak bir mizah dili yaratan meme kültürünü işleyeceğim.

21. yüzyılın küresel mizahını şekillendiren 'meme' kültürü nedir?21. yüzyılın küresel mizahını şekillendiren 'meme' kültürü nedir?

Öncelikle gelin “meme” kelimesinin anlamına bakalım. Bu aslında bir şaka sözcüğü değil arkadaşlar. Gayet bilimsel kökenleri olan ve ciddi bir kelime. Mucidi de ünlü bilim insanı Richard Dawkins. Kendisi bu sözcüğü fikirleri, canlı hücrelere benzeterek buldu Buna göre fikirler de tıpkı hücreler gibi beyinden başlar. Hayatta kalmak için de başka beyinlere yayılır, yani kendini kopyalar. Bazı fikirler başarılı olup ve tüm dünyaya yayılırken bazıları da ölür.

İşte Richard Dawkins bu mantıkta yola çıkarak bu konsepte bir isim vermeye karar verdi. Vereceği isim ise Antik Yunan dilinde “kopyalanmış olan” anlamına gelen “mimeme”di. Ancak Dawkins bu ismi İngilizce “gene”, yani gen sözcüğünü benzetmek için “meme” olarak kısalttı. İşte meme sözcüğü bu şekilde bu şekilde doğmuş oldu. Zaman içinde de bu kelime internette yayılıp viral olan mizahi materyalleri tanımlamak için kullanıldı.

İnternet meme’lerinin doğuşu

Peki internet meme’i tam olarak nedir? Meme, insanların içinde kendisinden bir şeyler bulduğu, zekice göndermeler ihtiva eden mizah yönü yoğun resim, video, GIF, şarkı ya da bir hayal kahramanı şekilinde internette ünlü olan herhangi bir materyaldir. Örneğin bunun en bilinen örneği “advice animal” denen meme akımıdır. Aşağıda bunun bir örneğini görebilirsiniz.

21. yüzyılın küresel mizahını şekillendiren 'meme' kültürü nedir?
“Okulu bırak, yerine vikipedi oku”
21. yüzyılın küresel mizahını şekillendiren 'meme' kültürü nedir?

Yukarıda gördüğünüz köpek ve etrafındaki renkler aslında bir meme kalıbıdır. İnsanlar bunun üzerine absürd ve komik tavsiyeler yazarlar. Herkes farklı tavsiyeler yazsa da arkadaki köpek ve etrafındaki renkler hiç bozulmaz. Bu tür meme kalıpları özellikle 9GAG sitesi çıktıktan sonra popülerleşmiştir.

21. yüzyılın küresel mizahını şekillendiren 'meme' kültürü nedir?21. yüzyılın küresel mizahını şekillendiren 'meme' kültürü nedir?

Bunun dışında kalıplar üzerinden giden video memeleri de epey yaygındır. Örneğin bunun en iyi örneği kesinlikle “shoting star” meme’idir. Burada genellikle ilginç vücut hareketleri yapan ya da kendini boşluktan aşağıya bırakan insanlar video editleme programı marifetiyle uzaya ve tuhaf mekanlara gönderilir ve Aşağıdaki videoda en iyi örneklerini görebilirsiniz.

Bunların dışında söylemek gerekirse internette viral olan her türlü mizahi materyal bir meme olmuş denebilir. Zira meme kültürü artık kalıbına sığmamaktadır. İşin ilginç yanı bu kültür ne kadar genişlerse genişlesin, meme'leri sadece düzenli olarak takip eden kişiler bunlara gülebiliyor ve keyif alabiliyor. Yani mizah dergilerindeki mantık burada da söz konusu.

Şunu da ben yazdım:

Mizah tekelleşiyor mu?

“Globalleşen dünya” lafı hemen hemen tüm ekonomi dergilerinde okuyabileceğimiz bir cümledir. Ancak bu cümle sadece ekonomik globalleşmeyi ifade etmez. Dünyanın her bir köşesine sinen neo-liberal ideoloji insanları tek tip kıyafetler giymeye, aynı şeyleri yemeye ve aynı şekilde yaşamaya özendiriyor. İşte meme kültürü de bu küresel akımın mizah yönünü dolduruyor gibi görünüyor.

Bu akımın basit İngilizce kullanması ve çok kolay hazırlanması, meme’lerin mizahın McDonalds’ı olduğunu gösteriyor. İnsanlar giderek yerel mizahi motiflerini unutuyor ve inernet meme’leri özellikle genç kuşağın güldüğü yegane şeylerden biri haline geliyor ( Bence Twitter’daki Türkçe mizah da bu meme kültürü içerisinde). Bunun sonunun nereye varacağını ise bize ancak zaman gösterecek.

Bunu ilk beğenen sen ol!

Yorumlar

avatar

Başkaları bunları da beğendi

Öne Çıkan Hikayeler
1.
Kabak Çekirdeği Yağı Faydaları
2.
Medipol Başakşehir Forması Giyen Emre Belözoğlu Fenerbahçe'ye Dönüyor
3.
Arya İstedi, Sosyal Medya Yıkıldı: İşte Maisie Williams’ın Tweet’ine Gelen Birbirinden Komik Cevaplar 
4.
Snapchat'in Bebek Filtresiyle Futbolcuların Birbirinden Sevimli Halleri
5.
15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nde Bir Kişi Kendini, Aracını Ateşe Verdi ve Köprüden Atladı
6.
İmamoğlu'nun Yayınını Erkenden Kapatan Ahmet Hakan'a Sosyal Medyadan Verilen Farklı Tepkiler
7.
Google’ın Aldığı Şok Huawei Kararı, Cebimizdeki Android Telefonların Geleceğini Değiştirecek 
8.
Abdullah Avcı Fatih Terim'e 'Delikanlı Adam Vurup Kaçmaz' Dedi! Sosyal Medyadan Çarpıcı Tepkiler
9.
Binali Yıldırım’ın İftar Ziyareti, Yemek Masasının Yanına Kurulan Yer Sofrasıyla Sosyal Medyayı Karıştırdı 
10.
Kim Kardashian Gibi Bir Kalçaya Sahip Olmak İçin 43 Bin Pound Harcayan Brezilyalı Model 
500x500
500x500