GÜNDEM

ABD vergi reformunun Dolar üzerindeki etkisi; Apple örneği

Yazar

ABD vergi reformunun altındaki sır; verginin düşürülerek paranın ABD'ye çekilmesidir. Eğer Dolarlar Sam Amca'ya dönmeye karar verirse, Türkiye gibi piyasalardan Dolar çıkışı olur. Haliyle bu da Doların, TL karşısında değerlenmesine neden olur.

Biraz detaylara girelim… ABD, kurumlar vergisi oranını düşürerek, vergi avantajı sağlamak istiyor. Yurt dışına kaçmış ABD şirketleri ile barışmak istiyor. Çünkü merkezlerini yurt dışına taşıyan şirketlerin karları da bu ülkelerde sıkıştı.

Örneğin, Apple… Apple İspanya'da Iphone satıyor. Apple İspanya, satışlar karşılığında lisans sahibi olan Apple İrlanda'ya, satış lisansı ödemesi yapıyor. Dolayısıyla, İspanya'da yapılan satıştan elde edilen kar İspanya'da kalmıyor, İrlanda'ya akıyor. Apple İrlanda, mıknatıs gibi sürekli para çekiyor. Çünkü İrlanda'daki vergi oranları diğer ülkelerden düşük. Apple elde ettiği kazancın çok az bir kısmını vergi olarak İrlanda'ya bırakıyor.

ABD vergi reformunun Dolar üzerindeki etkisi; Apple örneği

Apple İrlanda, yurt dışından sağanak gibi akan parayı, kasada tutamayacağı için İrlanda bankalarına yatırıyor. Aslına bakarsanız, bu açıdan para İrlanda'da sıkışmış diyemeyiz. Çünkü İrlanda Bankası paraları kredi olarak bir başkasına kullandırabilir. Mesela parayı Apple ABD'ye borç verebilir. ABD'de tahvil alabilir, ABD bankalarına kredi açabilir, ABD şirketlerine kredi verebilir… Ama başka ülkelerde de satın alma yapabilir. Parayı İrlanda bankasında da tutabilir.

Bunun tam tersine bakalım. Eğer Apple'ın merkezi İrlanda'dan ABD'ye taşınsa, tüm paralar ABD'ye akacak. Bu defa ABD bankaları parayı diğer ülkelere kredi ya da yatırım olarak aktarabilir.

Meseleye bu şekilde bakınca, merkezin nerede olduğunun önemli olmadığı gibi bir kanı oluşuyor ama öyle değil. Eğer para direk ABD bankalarına gelirse, dışarıdan borç almasına gerek kalmayacak. İçerideki para, dışarıdan borç almaya kıyasla daha ucuzdur. Dolayısıyla, ABD bankacılık sistemine destek verilmiş olacak. Bu da Dolar'ın değerlenmesi için sebep yaratır.

Mesele sadece yurt dışına kaçmış ABD şirketleri de değil. Daha geniş düşünelim. Verginin düşürülmesi ABD'de yatırım yapılmasını teşvik edecektir. Bu durumda, ABD dışı şirketlerde ABD'ye taşınabilir. Dolayısıyla, Doların ana üssü buraya kayar.

Foto: http://www1.cbn.com/cbnnews/politics/2017/august/key-to-tax-reform-keep-it-simple-stupid