GÜNDEM

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

Author

57 yıllık yaşamına 11 savaş, 24 madalya, 7 nişan, 14 kitap sığdırdı. Bir ülkeyi yoktan var etti, milyonların kaderini değiştirdi, ‘kul’ olmaktan çıkardı, ‘birey’ yaptı. Bunca uğraşa, bunca yıpratma çabasına, bunca unutturma gayretine rağmen hala milyonların gönlündeyse bir nedeni var elbet. Büyük Atatürk’ü anıyoruz yine, her yıl daha çok özlüyoruz. Onun hakkında daha çok şey bilmek istiyoruz. İşte Mustafa Kemal Atatürk hakkında az bilinen özellikler…

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

1* Atatürk büyük bir hayvan severdi. Atlara çok meraklıydı, atlardan sonra favorisi köpekti. Farklı dönemlerde farklı köpekleri oldu ama en bilineni "Fox" adını verdiği köpeğiydi. Yalova kaplıcalarına gittiğinde, bir sabah yürüyüşünde seyyar fotoğrafçının yanında gördü ilk kez Fox’u. Durdu, sevdi, oynadı onunla. Ata’nın bu ilgisini gören fotoğrafçı Hasan Efendi köpeği hemen hediye etmek istedi. Mustafa Kemal bunu kabul etmedi, köpeği aldı ama fotoğrafçıya parasını da verdi. O günden sonra Fox, Mustafa Kemal’in yanından hiç ayrılmadı.

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

Fox, Atatürk'ün yatak odasında, karyolasının ayak ucunda kendisi için özel olarak diktirilen bir minderde uyudu. En önemli görüşmelerinde bile hep Atatürk’ün yanındaydı. Ama Atatürk ile Fox’un hikayesi mutlu bitmedi. Bir gün oyun oynarken Atatürk’ün elini ısıran Fox, uzun süre gözetimde kaldı. Ardından da ilaçla uyutulduğu söyleniyor. Fox öldükten sonra bedeni dolduruldu, Atatürk Orman Çiftliği’nde bir camekana kondu. Atatürk bir yürüyüşü sırasında Fox’u o halde gördü, çok üzüldü. "Ben onu sevmiştim. Böyle görmek istemem. Her ısırana kızılmaz. Fox can acıtmak, fenalık yapmak için ısırmamıştır. Kaldırın onu" dedi. Fox o gün oradan kaldırıldı, yıllar sonra ise 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından açılan Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi'nde sergilenmeye başlandı.

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

2* Uykuyu hiç sevmezdi. Gençliğinde de öyleydi, ömrünün son günlerinde de. Bazen günlerce uyumadan çalıştığı olurdu. Uykuyu ‘ömürden çalan bir illet’ olarak görür, bilimin bir gün uyku ihtiyacını ortadan kaldıracak bir buluş yapacağına inanırdı. Süreyya Yiğit bir anısını şöyle anlatıyor: Atatürk’ün hiç uyumadan üç gün durabildiğini de, görmüş ve gözlerime inanamamıştım. Cephede değildik, savaş da yoktu. Uykusuzluğu gerektirecek önemli bir olayla da karşı karşıya bulunmuyorduk. Fakat O, bir işe, ama ciddi bir işe başladı mı, onun sonunun geldiğini görmeden asla rahat edemezdi. Atatürk, çalışmaları sırasında yer ve zaman ile ilgili değildi. Bazen hiç durmadan okuduğu, kırk sekiz saat aralıksız çalıştığı da olmuştur. Çankaya Köşkünde eline geçirdiği bir tarih kitabını bitirmek için iki gün, iki gece hiç yatağa girmemiş, şezlongda dinlenmekle yetinmişti. Yalnız kaldığı, ya da okuduğu zamanlar masaya pek iltifat etmez, koltuğa bağdaş kurup oturmayı daha çok severdi.

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

3* Ülkesinden sonra en büyük tutkusu kitaplardı. Saatlerce, günlerce okurdu. Hayatının son yıllarında rahatsızlığı nedeniyle gözleri sürekli yaşarırdı. Bu, onu okumaktan alıkoymaz, şeritler halinde kestirip yanında tuttuğu bez parçalarıyla gözlerini sile sile okumaya devam ederdi. Bazı kaynaklara göre 5 bin, bazı kaynaklara göre 3 bin kitap okudu. Ama okuduğu kitaplar arasında Reşat Nuri Güntekin’in ‘Çalıkuşu’ eserinin ayrı bir yeri vardı. O kitabı hep yakınında tutar, nerede olursa olsun zaman zaman rastgele bir sayfa açıp okurdu.

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

4* Hayatı boyunca 14 kitap yazdı. Kitap okumaya bu kadar düşkün birinin yazmaması imkansız. Atatürk de yazmayı çok seviyordu. En büyük eseri Nutuk dışında tam 13 kitabı daha var. Onlardan biri geometri hakkında. İşte Atatürk’ün yazdığı kitaplar:

- Nutuk

- Atatürk’ten Mektuplar

- Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri

- Atatürk’ün Hatıra Defteri

-  Arıburnu Muharebeleri Raporu

-  Karlsbad Hatıraları

- Geometri

- Medeni Bilgiler

- Bölüğün Muharebe Eğitimi

- Takımın Muharebe Eğitimi

- Taktik Tatbikat Gezisi

- Taktik Meselelerin Çözümü

- Cumali Ordugahı

- Zabit ve Kumandan ile Hasbihal

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

5* O bir gazeteciydi. İlk gençlik yıllarından beri memleket meselelerini yakından takip etmiş ve elinden geleni yapmaya çalışmıştı. Çok kişi bilmez ama Mustafa Kemal gazetecilik de yaptı. Tam 3 gazete çıkardı. Bunlar Minber, İrade-i Milliye ve Hakimiyet-i Milliye idi.

Minber 1918’de yayın hayatına başladı. O yıllarda Osmanlı çok zor günler geçiriyordu. O da. askeri kimliği izin vermese de bunu halka anlatmayı seçmişti. Günlük olarak yayımlanan ve toplam 51 sayı çıkan Minber’de Mustafa Kemal gazetenin başyazılarını, imzasız yazıyordu.

İrade-i Milliye’nin çıkarılma kararı Sivas Kongresi’nde alındı. İlk önceleri haftada bir sonraları haftada iki ve günlük olarak yayınlandı. Gazetede, Sivas Kongresi zabıtları, Mustafa Kemal’in bildirileri ve konuşmaları yer alıyordu.

Hakimiyet-i Milliye ise 1920’de yayın hayatına başladı. Amaç Ankara hükümetinin çalışmalarını duyurmaktı. İlk baş yazısını 10 Ocak 1920’de Mustafa Kemal yazdı. 1934 yılına kadar Hakimiyet-i Milliye adıyla yayınlanan gazete, o tarihten sonra “Ulus” adıyla çıkmaya devam etti.

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

6* Atatürk 1,74 boyundaydı. Kilosu uzun yıllar 75-76’larda kaldı. Yaşamının son yıllarında hastalığı nedeniyle kilo almışt ısadece. Ayakları 42 numaraydı. Rugan ayakkabı giymeyi çok severdi. Tıraşını kendisi olmazdı. Giyimi konusunda çok özenli ve titizdi. Sadece beyaz gömlek giyerdi. Gömlekleri önce İsviçre’de diktiriliyordu, sonra yerli malı kullanımını özendirmek için Beyoğlu’nda bir terziye diktirilmeye başlandı. Kıyafetlerinin büyük bölümünü kendi tasarlardı.

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

7* Günde 2 paket sigara, 15 fincan orta şekerli kahve içerdi. Uyanır uyanmaz sigarasını yakar, kahvesini yudumlardı. Hastalığının başlangıcında kendisini muayene eden Dr. Fissinger günde kaç paket sigara içtiğini sormuş, Atatürk "sekiz" demişti. Doktor bunu günde iki pakete indirmesi gerektiğini söyleyince gülümseyerek "Ben zaten iki paket içiyorum. Bundan sonra bunu sizin izninizle yapacağım"demişti. En sevdiği yemek kuru fasulye idi. Ve elbette rakı ve beyaz leblebi…

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

8* 5 kardeşi vardı ama onlardan üçünü hiç tanımadı. Fatma, Ömer ve Ahmet daha o doğmadan, küçük yaşta ölmüştü. Mustafa ailenin 4. çocuğuydu, kardeşi Makbule ondan 4 yaş küçüktü. En sevdiği kardeşi ise kendisinden 8 yaş küçük olan ve daha 2 yaşındayken ölen Naciye idi. Atatürk Naciye’yi şöyle anlatmıştı: “Kardeşlerim arasında en sevdiğim Naciye’ydi Naciye, annem gibi sarışın, mavi gözlü, duru beyaz tenli idi. Tipik bir Yörük kızıydı…”

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

9* Eşi latife, ve uzun dönemli hayat arkadaşı Fikriye’yi herkes biliyor ama Atatürk’ün ilk aşkı Bulgar kızı Miti’den az kişi haberdardır. Mustafa Kemal Sofya’da atayemiliter olduğu dönemde tanıştı Miti ile. Asıl adı Dimitrina’ydı ama kısaca Miti diyorlardı. Çok güzel, iyi eğitimli bir genç kızdı. Bulgar sosyetesine mensuptu. Bir davette dans ederek başlayan büyük aşk bir süre devam etti ancak Miti’nin babası kızının Türk bir subayla evlenmesine onay vermedi. Baba vetosuna rağmen Mustafa Kemal aşkından vazgeçmedi, Miti’ye evlenme teklif etti, Miti de düşünmeden ‘evet’ dedi. Onların evlilik kararı Miti’nin babasını çileden çıkardı, kızının başka bir adamla nişanlanacağını söyledi, Miti’yi eve hapsetti. Bunu duyan Mustafa Kemal yıkıldı, bavulunu toplayıp İstanbul’a döndü. Aşk böylece bitti. Miti bunlar olurken 18 yaşındaydı, 30 yaşına kadar bekledi Mustafa Kemal’i… Hayatı boyunca 19 farklı kadınla birlikte oldu ama Miti’nin yeri hep ayrıydı. Seneler sonra, Ankara’da Bulgar Kooperatif Tiyatrosu’nun oyuncularıyla sohbet ederken, “Gençliğimi bıraktım Sofya’da. Bir kız sevdim ama, bana vermediler...” diye anlattı ilk aşk ve ilk kalp kırıklığını…

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...

10* Rumeli şivesi vardı. Türkçeye çok özen gösterirdi, konuşmasına da öyle. Ama aksanı ara sıra Rumeli lehçesine kaçar, bazı kelimeleri Rumeli şivesiyle telaffuz ederdi. Çok iyi derecede Fransızca ve biraz Almanca bilirdi. 

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen 10 özelliği...