HIKAYE

"Olmayan ülke Poyais"i vadederek yüzlerce insanı dolandıran adamın hikayesi

Yazar

Tarih nice dolandırıcılık hikayeleriyle dolu. Boğaz köprüsünü satanı mı dersiniz, yoksa cennette toprak vadedeni mi? Yüzyıllardır insanlar bir şekilde dolandırılıyor. Ancak bu hikayelerin çok azını biliyoruz.

Şimdi sizlere tarihin en iyi dolandırıcılarından birisi olan Gregor MacGregor'dan bahsedeceğim. Kendisi dolandırma konusunda bir hayli başarılı birisi ve olayımız 1822'de geçiyor.

Gregor MacGregor insanları dolandırmayı o kadar kafasına koymuş ki, söylediği yalanı desteklemek üzere kitap dahi yazmış. Yazdığı kitapla da yalanını desteklerken, umut arayan insanlara gaz vermiş. 

Gregor 1822'nin Ekim ayında, kendisinin sadece bir bankacının oğlu olmadığını ve aynı zamanda bir prens olduğunu belirten bir duyuru yaptı. Duyurunda Honduras’taki Kara Nehir boyunda kurulu Poyais ülkesinden bahsediyordu ve o ülkenin prensi olduğundan. 

"Olmayan ülke Poyais"i vadederek yüzlerce insanı dolandıran adamın hikayesi

Yukarıda fotoğrafını gördüğünüz ülke Poyais ülkesi. Hayali Poyais ülkesi.

Dedim ya Gregor tarihin en iyi dolandırıcılarından birisi diye. Adam kafasında kurduğu hayali ülkeyi insanlara öyle bir anlatıyor ki, topraklarından yılda 3 kez ürün alınabiliyor, nehir yataklarında altın var ve ağaçlar meyveyle doluydu. Elbette suyu da tertemizdi diyor. Yani bir dönemine göre bakacak olursak, bir insanın isteyip de sahip olamadığı bir hayatı resmediyordu. 

Ancak gelin görün ki böyle bir ülke keşfedilmemişti. Daha doğrusu çok az insan yaşıyordu ve tek ihtiyaç birilerinin gelip böylesine bir ülke kaynaklarını kullanması gerekiyordu. Gregor'ın da isteği buydu. İskoç halkına zenginlik sunarak gözlerini boyamak. 

"Olmayan ülke Poyais"i vadederek yüzlerce insanı dolandıran adamın hikayesi

Kendisine inanmayanların da Thomas Strangeways isimli yazarın kitabını okumasını istiyordu. Kitapta Poyais isimli ülkenin zenginliklerinden bahsediliyordu. Ki bu kitap da Gregor tarafından yazılmış ve takma isimle yayınlanmıştı. Yalanlar silsilesi birbirini izlerken kimse Gregor'ın dolandırıcı olabileceğini düşünmüyor, Poyais'in güzelliği kulaktan kulağa yayılıyordu. Yukarıda gördüğünüz fotoğraftaki para da Poyais ülkesinin parası. 

Böylesine yalanları herkes söyleyebilir ancak Gregor'ın ikna kabiliyeti de insanların kendisine inanmasında büyük öneme sahip. Sürekli olarak gazetelere röportajlar verip dolandırıcılık zeminini kuvvetlendiren adam bir anda herkesin konuştuğu ve kimsenin şüphe dahi etmediği bir kişi haline geldi.

Sonuç mu? Sonuç 7 gemi Poyais'e doğru yola çıktı ve 250 kişiyi de beraberinde götürdü. Gregor bu insanlardan 200 bin Sterlin para kazanmıştı. Ancak sadece 2 gemi ıssız bir adaya ulaşabildi ve onlar da yıkıntı bir adaya varmışlardı. Diğer 5 gemi ise Britanya donanması tarafından geri gönderildi.

Gregor da 200 bin Sterlinle birlikte Fransa'ya geçerek orada Poyais dolandırıcılığına devam etti. Ancak Fransızlar adı sanı duyulmamış bir ülkeye yapılan başvurulardan şüphelenerek bir inceleme başlatmış. İnceleme sonucu tutuklanan Gregor bir süre sonra kaçtı. 1845’te de Venezuela’nın başkenti Caracas’ta öldü. 

"Olmayan ülke Poyais"i vadederek yüzlerce insanı dolandıran adamın hikayesi

Peki Gregor'ın dolandırıcılıktaki başarısı neydi? 2003’te iki Amerikalı sosyal psikologa göre bunun temelinde ikna kabiliyeti yatıyor.

MacGregor içgüdüsel bir şekilde tam da bu taktikleri kullanmıştı;

1- Karşılıklı fayda: Ben senin sırtını kaşırım, sen de benim

2- Tutarlılık: Bugün de dün inandığım şeye inanıyorum

3- Sosyal onay: Bunu yaptığım için aidiyetim olacak

4- Arkadaşlık ya da hoşlanmak

5- Kıtlık: Acele etmek lazım, yoksa bitecek

6- Otoriterlik: Neden söz ettiğinizi biliyorsunuz