TARIH

Tam dört yıl süren kanlı ve vahşi bir savaş: Gombe Savaşı

ulasgursat
Author
ulasgursat

1974 ile 1978 yılları arasında Tanzanya’da çok şiddetli ve vahşi bir savaş yaşandı. Yerel liderin ölmesinden sonra bir birine düşman iki grup bir gerlilla savaşına başladı. Dört yıl süren savaşın ardından kuzey grubu, güney grubunu neredeyse hepsini, çocukları da dahil olmak üzere yok etti. Kalanları da tutsak aldı.

Tam dört yıl süren kanlı ve vahşi bir savaş: Gombe Savaşı

Kulağa bilindik bir iç savaş hikayesi gibi geliyor değil mi?

Evet bizim bildiğimiz savaşlara çok benziyor. Fakat bu savaş şempanzeler arasına yaşandı.

İnsanlara en yakın primat türlerinden biri olan şempanzeler de kompleks bir sosyal yapıda organize oluyorlar. Çıkar için kavga etmek hatta savaşmak da şempanzelerde görülen bir durum. Şempanzelerin bu gibi savaşlarda insanlardan daha da vahşi ve acımasız olduğunu söylemek mümkün.

Tarihe Gombe Şempanze Savaşı olarak geçen bu savaş tam dört yıl sürmüş. Tanzaya’nın Gombe Ulusal Parkı’nda iki şempanze topluluğu varmış.

Tam dört yıl süren kanlı ve vahşi bir savaş: Gombe Savaşı

Bu grupların isimleri de var: Kasakela ve Kahama. Kasakela parkın kuzey tarafına, Kahama ise güney tarafında hakimiyet kurmuş.

Bu şempanzeleri yakından izleyen bir bilimi adamı da varmış: Jane Goodall. Savaşın tanığı ve kayıtlara geçiren kişi kendisi.

Güneyde bulunan Kahama grubu altı tane yetişkin erkekten, üç yetşkin dişiden ve çocuklardan oluşuyormuş.

Daha büyük olan Kasakela topluğunda ise 12 yetişkin dişi ve sekiz yetişkin erkek varmış.

Savaşta ilk saldırı Kasakela’dan gelmiş. 7 Ocak 1974’te Gobi isminde bir Kahama erkeği ağaçta beslenirken saldırmışlar ve öldürmüşler. Bu şempanzelerin başka bir şempanzeyi isteyerek ve bilerek öldürdüğü ilk sefer olarak kayıtlara geçmiş.

Tam dört yıl süren kanlı ve vahşi bir savaş: Gombe Savaşı

Sonraki dört yıl boyunca süren savaşta Kahama’nın altı yetişkin erkeği de öldürülmüş. Kahama dişilerinin biri öldürülmüş, ikisi kaybolmuş ve üç tanesi de esir alınmış.

Kasakela’nın savaşı kazanması ve Kahama’nın da bölgesini ele geçirmesi oluşacak yeni savaş tehlikesinin önüne geçmemiş. Kasakela, Kahama’nın bölgesini alınca bu sefer bir başka şempanze grubu Kalande ile sınır komşusu olmuşlar. Bu sefer Kasakela ile Kalande savaşmaya başlamış. Kalande sayıca çok kalabalık olduğu için Kasakela yeni topraklarından çekilip Kalande’ye bırakmış.

Tıpkı bizim gibiler değil mi?

Bu savaşa kadar şempanzelerin insanlara çok benzeyen, iyi huylu hayvanlar olduğu sanılırdı. Fakat şempanzelerin karanlık yanı olduğu da bu savaşla beraber ortaya çıkmış oldu. Jane Goodall, savaşta şempanzelerin düşmanının kanını içtiğini, düşmanlarının üzerine çok büyük kayalar attıklarını, düşmanı ölse bile saldırmaya devam ettiklerini, düşmanlarının cesedinden derilerini yüzdüklerini gözlemledi.

Tam dört yıl süren kanlı ve vahşi bir savaş: Gombe Savaşı

Bütün bu olan biteni gözlem kulübesinden yıllarca takip eden Goodall daha sonra “Through a Window: My Thirty Years with the Chimpanzees of Gombe” kitabını yazdı.