Demokrasi Nedir?

Demokrasi Nedir?

Demokrasi Nedir?

Demokrasi günlük hatta sıkça karşılaştığımız bir kelimedir. Bazen demokrasi kelimesi tam anlamını karşılamadan da kullanılabiliyor. Bazen demokrasi nedir denildiğinde cevap bulunamıyor. Peki demokrasi nedir?

Demokrasinin Kökenleri Nedir?

Demokrasi kelimesi Türkçeye Fransızcadan geçmiş bir kelimedir. Demokrasi kelimesi dil bilimi anlamında Fransızcaya dayansa da içerik olarak Antik Yunan medeniyetlerine kadar dayanmakta. Fransızca aslı démocratie olan sözcük dilimize demokrasi olarak geçmiş ve çevrilmiştir, Yunanlılar da ise bu kelime demoskratos'tur. Demos halk anlamına gelirken kratos egemenlik anlamına gelir. Yani kelime halkın egemenliğini teşkil eder. Demokrasi kelime anlamı olarak, kısaca bir ulus vatandaşlarının eşit haklara sahip olması anlamına gelir. Bu eşit haklar herkes için geçerli olup adalet, sağlık, eğitim, çalışma gibi devletin bütün birimlerini kapsar. Demokrasi farklı farklı yöntemlerde uygulanabilir ancak içeriği genel itibariyle böyledir.

İlk Demokrasi Örnekleri

Düşünce olarak demokrasi ilk kez Antik Yunan döneminde ortaya çıkmıştır. Fakat o dönemlerde demokrasi sistemi bugün olduğu gibi değildi. Bu sistem içerisinde erkeklerin söz hakkı varken kadınların ve kölelerin hiçbir şekilde yönetim kademesinde etkisi yoktu. Dönem şartları değerlendirildiğinde çağdaşı olan diğer uygarlıklara göre yine de eşitsel bir yönetim anlayışı olduğundan bahsedebiliriz. Burada değinilmesi gereken nokta öyle yada böyle halktan birilerinin yönetimde söz sahibi olduğu meselesidir. Daha sonraları bu anlayış bir gelişim süreci takip edecektir. Magna Carta ile birlikte demokrasi anlayışı ilk dönemlerine göre bir kaç adım daha öne taşınmıştır. Nitekim İngiltere'de ortaya çıkacak Magna Carta ile birlikte kralın yetkilerine kısıtlama geliyor ve halkın tamamı olmasa bile bir bölümü yönetimde söz sahibi olabiliyordu.

Gelişmiş Demokrasi Adımları

Modern bir demokrasiden bahsetmek için 18. yüzyıl sonlarına kadar beklendiğini söyleyebiliriz. Ancak bu noktada dikkat edilmesi gereken şey dünyada var olan sistem anlayışıdır. Dünyada bu dönemlerde imparatorluklar olduğunu ve imparatorların yetkiyi kendisinde topladığını unutmamak gerekiyor. Bu yüzden demokrasi anlayışının tam anlamıyla var olması geç bir süreçte olmuştur. Demokrasi için ilk çağdan beri gelen bu sürece biraz da demokrasinin olgunlaşma çağı diyebiliriz. Gerçek anlamda bir demokrasinin var olması 1789 Fransız İhtilalı ile meydana gelmiştir.

Demokrasi Nedir?

Fransız İhtilali'nin Demokrasiye Etkisi

Yukarıda değindiğimiz gibi demokrasinin ilk adımları ilk çağlardan duyulmuş ancak tam bir demokrasi anlayışı ortaya çıkamamıştır. İmparator devletler böyle bir yapıya izin vermemişlerdir. Böyle bir yapıda imparatorluk sahibi kralların yetkileri kısıtlanacak belki de gelecek bir seçim sistemiyle tahtlarını bile koruyamayacaklar idi. 1789 yılına kadar krallıkla yönetilen Fransa'da büyük bir devrim meydana gelmiştir. Bu devrim sonrasında imparatorluk yıkılmış ve cumhuriyet devleti kurulmuştur. Modern demokratik sistem böylece ilk kez ortaya çıkmış ve uygulamaya koyulmuştur. Demokrasinin günümüzde Türkiye'de uygulanma şekli de Fransız modeline dayanır ancak içeriği Türk sistemine göre dizayn edilmiş hatta geliştirilmiştir. 1789 Fransız Devrimi sonrasında ilk kez anayasal bir düzen ortaya çıkmıştır. İhtilal sonrası bir anayasa ilan edilmiş ve devlet bu anayasaya bağlı kalarak yönetilmeye başlanmıştır. Ayrıca krallık yönetimine son verilmiştir. Kral tahtından indirilerek idam edilmiş ve imparatorlukta feshedilmiştir. Bunun üzerine anayasa yapılmış, hukuk ilk kez medeni anlamda ortaya koyulmuş, halkın egemenliği ve eşitlik ilk kez modern bir şekilde ortaya atılmıştır. Bu gelişmelerden bütün dünya etkilenmiştir. Fransız yazarların demokrasi kitapları bütün dünya tarafından okunmaya başlanmış ve gerçek demokrasi kavramı günden güne bütün dünya devletlerini etkisi altına almaya başlamıştır.

Demokrasi Türleri

Demokrasinin halkın yönetimde söz sahibi olması ve eşitlik anlayışından herkesin yararlanabilmesi şeklinde tanımlanabileceğini belirtmiştik. Demokrasinin bu bağlamda çeşitli versiyonlarda uygulabildiğini görüyoruz. Bu demokrasi türlerinden en çok uygulananları temsili demokrasi, totaliter demokrasi, baskın parti demokrasisi, başkanlık demokrasisi teşkil etmektedir. Bu demokrasi türleri içerisinde aslen üç özellikle ayrılır. Bunlardan birisi doğrudan demokrasidir. Doğrudan demokrasi, halkın yönetimde yüzde yüz söz sahibi olmasıdır. Bütün kararlara halk karar verir, siyasiler ise burada işleri yürütmekle görevli bir memur gibidir. Diğeri ise yarı doğrudan demokrasidir. Burada siyasiler mevcuttur. Ancak siyasiler isterlerse yada talep gelirse kararların alınması konusunda halka danışabilirler. Türkiye'de gerçekleştirdiğimiz referandumlar yarı doğrudan demokrasiye birer örnektir diyebiliriz. Üçüncüsü ise temsili demokrasidir. Burada halk istediği yöneticiyi kendisi seçer ve kendisi adına görevlendirir. Türkiye aynı zamanda temsili demokrasi örneği de oluşturur. Türkiye'de demokrasi uygulaması Türk yapısına uygun olarak dizayn edilmiştir. Bu yüzden yarı doğrudan demokrasi ve temsili demokrasi arasında kesin bir çizgimiz vardır diyemeyiz.

Peki, Demokrasinin İlkeleri Var Mıdır?

Demokrasi belli ilkeler çerçevesinde var olmuştur diyebiliriz. Demokrasiyi oluşturan bir ilkeyi bile ortadan kaldırsak orada demokrasiden söz edemeyiz. Demokrasinin belli başlı ilkelerinden birisini eşitlik meydana getirmektedir. Demokrasilerde herkes eşittir, ayrım kabul edilemez. Diğer ilkeyi özgürlük ve milli egemenlik oluşturur. Bu iki ilke zaten birbirine öylesine bağlıdır ki demokrasilerde asla kopartılamaz. Çoğulculuk ve temel hak ve özgürlüklerin teminat atına alınması demokrasilerin olmazsa olmaz diğer önemli kritik ilkesidir.

Demokrasi Nedir?

Türkiye'de Demokrasiye Geçilmesi

Türkiye'de ilk demokrasi hareketlenmeleri III. Selim dönemi de kadar uzanır. Ancak bu dönem ki yenileşme çabalarından bir sonuç alınamamıştır. I. Meşrutiyetle beraber getirilen ilk anayasa tarihimizin ilk anayasal düzenini teşkil eder. Daha sonraları ise asıl demokrasi Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kurulması ile gelecektir. Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde açılan meclis bu anlamda halkı yönetimde söz sahibi yapmış ve Cumhuriyet döneminde bir demokratik sistem söz konusu olmuştur. 1923 yılında ilan edilen Cumhuriyet, Türkiye'nin demokratik bir şekilde yönetileceğini de ortaya koymuştur. Nitekim bu sistemin günümüze değin geldiğini görmekteyiz.

Demokrasinin Amacı Nedir?

Demokrasinin pek çok gayesi olsa da temelinde eşitlik, özgürlük ve insanların hak-hürriyetlerinin korunması yatmaktadır. Demokrasi bizlere çağdaş bir yaşam sunmaktadır. Demokrasinin varlığı günümüzde belki de bizi birilerinin kölesi olmaktan kurtarmıştır. Bu sistemde kimse kimsenin esiri olamaz ve herkes eşit haklara sahiptir. Bu haklar ise anayasa ile korunmaktadır.

Bunu ilk beğenen sen ol!

Yorumlar

avatar

Başkaları bunları da beğendi

En Yeni Hikayeler
1.
Çeşme'deki Kahvaltıcıda Kendisini Kazıklanmış Hisseden Demet Akalın Sosyal Medyanın Dilinde
2.
Beynini Delip Geçen Çubuktan Sonra Hayatta Kalan Adamın Bilim Dünyasına Bıraktığı Gizemli Soru
3.
New York Sosyetesini Kandırarak Kendisini Milyarder Olarak Tanıtan Kadının İnanılmaz Dolandırıcılık Hikayesi
4.
Buket Aydın'ın Konuğu Olan Mehmet Aslantuğ'un Verdiği Harika Cevaplar Sosyal Medyanın Gündeminde
5.
İmamoğlu ile Yıldırım Arasında 16 Haziran'da Gerçekleşecek 'Tarihi Düello'nun Tüm Ayrıntıları
6.
Dış Ticaret Açığı
7.
Kilo Verip İnanılmaz Bir Değişime İmza Atan Genç Kadının Twitter’da Başlattığı Yeni Akım 
8.
PKK’nın Hain Saldırısı Sonucu Şehit Olan Öğretmen Aybüke Yalçın Unutulmadı, Unutulmayacak 
9.
İmamoğlu Ve Yıldırım Canlı Yayını İçin Uğur Dündar’dan Şok Karar: Moderatörlük Yapmayacağım 
10.
Koruma Altındaki Ters Laleleri Toplayanlara Ağır Ceza: 180 Bin Lira
500x500
500x500