Yıllara Göre Enflasyon

Enflasyon bir ülkenin ekonomisinin kanayan yarası olarak tanımlamak hiç de yanlış olmayacaktır. Enflasyonist bir ekonomi kelimenin tam anlamıyla hayatımızda büyük bir değere sahip olan paranın değersizleşmesini ifade etmektedir. Paranın alım gücünün düşmesi ve fiyatlar genel seviyesinin sürekli olarak yükselmesi olarak tanımlayan ekonomistler halk arasında bilinen bir tabir ile bilmem ne zamanlar 10 liramız olurdu ama şimdi 100 liramız var bir şey alamıyorsun tabirinin tam karşılığıdır. Bir zamanlar 10 liranın değeri ile pazar torbasını tıka basa doldururken şimdiki 100 lira ile pazar torbasını doldurmayı bırak torbayı bile alamama durumuna yani paranın bir şey etmediği dönemlere de enflasyonist dönemler denir. Ülkemiz ve dünya bu sorunlarla defalarca karşı karşıya kalmış ve oldukça trajedik durumlar krizler yaşanmasına neden olmuştur. Ülkemizde ve dünyada

yıllara göre enflasyon
durumlarına bir göz atılacak olursa şunları dile getirmek doğru olacaktır.
1. Petrol Krizlerinde Enflasyon

Dünyada büyük yankı uyandıran 1973 petrol krizleri ekonomiyi oldukça olumsuz olarak etkilemiştir. Petrol krizlerinde dünya öyle bir hale gelmiş ve para o denli değersizleşmiş ki krizlerde insanlar yakacak odun yiyecek ekmek alamaz hale gelmiştir. Bu dönemlerde en ilginç olan durum ise kişiler ısınmak için sobalarında dolar yaktıklarını ifade etmeleridir. Dolar ile odun aldıklarında daha az ettiğini ve ısınma süresinin para yaktıklarında ki ısınma süresinden daha kısa sürdüğünü iddia ettiklerinden bu dönemlerde enflasyondan dolayı kişilerin Avrupa da soba yaktıkları bilinmektedir.

2. 90'lı Yıllarda Enflasyon

73 yılında yaşanan petrol krizlerinden sonra dünya yavaş yavaş kendini toparlamaya çalışırken körfez krizi yaşanmış ve bu durumda ekonomiyi oldukça olumsuz etkilemiştir. Bu yaşanan krizin de temel sebebi petrol fiyatlarındaki uçuk artışlardır. Petrolün varilinin 30 liradan iki katına 60 liralara kadar yükselmeyi enflasyonun da yükselmesine neden olmuştur. Ayrıca bu dönemden 2000 yılına kadarki olan süreçte enflasyonun temel nedenlerinden birisi de Türkiye'nin kendini toparlarken yatırımlara doğal kaynaklara imalata ve sanayiye olan harcamaları da enflasyon bu oranlarda etkilemiştir.

3. 2001 Krizi

Bu dönemde yaşanan milli güvenlik toplantısı sonucunda Bülent Ecevit ile milli güvenlik kurumu arasında yapılan görüşmeler sonucunda merkez bankasından yüklü miktarda para çekildi ve faizler tavan yaptı, borsa çöküşe geçti ve enflasyon çift haneli rakamlara ulaştı. Milletin alım gücü de bu oranda düşüş gösterdi siyasilerin kavgasının sonucunu yine halk ödemek zorunda kaldı. Bu kriz tamamen ülkemizde yaşanmış ve ülke ekonomisini olumsuz etkilemiştir. Dönemin siyasilerinin yaşadığı gerginlik yüzünden askeri ve yargının yürütmenin bir arada olduğu yargıya müdahil olunması durumundan dolayı ortaya çıktı.Bu dönemde halk alışverişlerini karne yöntemi ve kuyruk yöntemi ile almaya başladı. Devlet hastaneleri ve birçok alanda ilaç yatak ve tedavi sıkıntısı yaşandı enflasyon yüzünden devlet memurlarının ücretleri ödenemedi.

 
4. 2004 Yılında Yasaklandı

Enflasyonun temel etkilerinden birisi olan emisyon yani merkez bankasının para basımına izin verilmesi 2004 yılı ile birlikte yasaklandı. Merkez bankasının kağıt para basma yetkisi devlet kontrolü altına alınırken darphanelerin madeni para basma yetkisine izin verildi. Para basımının piyasayı genişletip ekonomiye can katacağı düşüncesinin aksine bu durumun fiyatları oldukça artırdığı kanaatine varan siyasiler para basılmasını önleyerek o dönemlerde oldukça yüksek olan enflasyon oranını da düşürmeyi amaçladı.

5. 2011 Krizi

Kriz yine Avrupa devletlerini sarmış ekonomi alt üst olmuştur. Dönemin başbakanı olan Recep Tayyip Erdoğan kriz her ne kadar bizi teğet geçti dese de bu dönemdeki enflasyon oranlarından bizim ülkemizde zararlı çıkmıştır. Dünyanın en güvenilir para birimi olan dolara olan güven azaldı. Bu durum ülkemizde de alım gücünü oldukça sınırlandırdı ve kişileri olumsuzluklara yöneltti.

6. 2017 Döneminde

Geçtiğimiz dönemlerde hemen 2 yıl öncesinden enflasyon oranları merkez bankasının açıklamaları ile paralel olarak oldukça düşük seyretti. Merkez bankası uzun bir aradan sonra ilk defa kendi tahminleri ile örtüşen bir durum yakaladı ve ekonomide bir miktar da olsa kıpırdanmalar yaşandı.

 
7. 2018 Dönemi

Geçtiğimiz yıl yani 2018 yılında Türkiye yeni bir seçime giderek başkanlık sistemine geçti bu durum yatırımcıları ve finans piyasalarının oldukça kafasını karıştırdı. Başkanlık yönetim sisteminin ilk defa ülkemizde uygulanacak olması böyle bir sistemin var olmaması sebebiyle siyasilerin ve yatırımcıların kafası karıştı ve ülkede yatırım yapmaya girişmediler. Bu durumda ülkede para akışının sağlanmasını ve piyasaya sıcak para aktarılması durumunu oldukça olumsuz etkileyerek ülkede enflasyon oranlarının yükselmesine neden oldu. Merkez bankası burada da hedefinin oldukça üzerinden bir enflasyon oranı ile karşı karşıya kaldı.

8. 2019 Ve Günümüz

Merkez bankası bir yıl içerisinde 3 aylık zaman dilimleriyle enflasyon oranlarını halka duyurmaktadır. Başkanlık sistemine geçilmesiyle birlikte bazı sistemler yerine oturmaya başlıyor ve rant gruplarının ülkeye gelişleri sağlanıyor gibi görünüp her şey yoluna girerken ülkemizde yerel seçimler geldi çattı. Yerel seçimler ve halkın adaylar ile tanıştırılması gibi siyasilerin bu faktörlere yoğunlaşması gibi sebeplerle ekonomiye gereken önem verilemedi. Bu durumda enflasyon oranlarını bir hayli etkiledi. Bütün bunların yanında seçimlerin bitmesi ile şaibeli ve şüpheli durumlar meydana geldi ve halka algı operasyonu yapıldığı iddia edildi. Bu durumda siyasilerin ilgi alanlarını bu yöne çekerek ekonomilerin daha da etkilenmesine sebep oldu. Merkez bankası ilk çeyrekteki enflasyon oranlarını halka duyurdu. Ve sonuç olarak açıklanan enflasyon oranlarının çift hanelere kadar ulaştığı gözler önüne serildi. Seçim sorunlarının çözülmesi ile birlikte merkez bankasının 2019 yılı için hedef gösterdiği enflasyon oranlarını tutturup tutturamayacağı ise merak konusu.

00
00
00
00
00