Cari Açık Nedir?

Ekonomi terimleri arasında yer alan, ülkelerin ve işletmelerin önem verdiği bir nokta olan

cari açık nedir
sorusu ekonomist ve iktisatçıların yorumlayacağı bir kelimedir. Bazı ülke olarak alırsak bir ülkenin üretimine bağlı olarak daha fazla harcaması yapması anlamını taşır. Bu yorumu işletmeler içinde kullanmak mümkün. Tabi ki fazla harcama borç alma eğilimine yöneltir ve buda tüm ekonomik dengelerin bozulmasına işaret eder.
Cari Açığı 3 kategoride İncelemek Gerekir

Bunlar;

  • Ülkeler arası ithalat ve ihracat ticareti
  • Hesaplar, her türlü ticaret ağından elde edilen girdiler ve çıktılar Yani muhasebesel işlemler
  • Döviz transferi (hem kendi vatandaşı hem de yabancı sermaye girdi ve çıktısı)
  • Cari açık hesaplamalarında 4 madde önem arz etmektedir.

  • Mal dengesi
  • Yatırım gelirleri dengesi
  • Cari transferler
  • Hizmetler dengesi
  • Yani kısaca cari= Mal dengesi+ yatırım gelir dengesi+ cari transfer+ hizmet dengesi formülü üzerinden yapılan hesaplamalarda değerler artı yönünde ise cari açık olmadığı eksi ise cari açık ve miktarı ortaya çıkar.

    Faydalı Mı Zararlı mı?

    Cari açık kullanıma bağlı olarak fayda da verebilir sorunda yaratabilir. Genelde cari açık sorun olarak görünür ve çözümü için uzman destek alınmazsa büyük sorunlara neden olabilir. Şayet üretimden çok harcıyor ve bu harcamayı kazançlı yatırımlar olarak yapmış iseniz cari açık ortadan kalkacak ve belirlenen sürede kazanç hanenize yazılarak açık ortadan kalkacaktır. Ancak cari açığın hepsi sadece tüketime yönelik ise işte bu aşama da sorunlar baş gösterecektir. Düzgün ve iddialı bir plan ile cari açığı kapama yoluna gidilmesi gerekecektir.

     
    Cari Açığı Yöneticileri Kim?

    Cari açığı ülke bazında ele alırsak cari açığı siyasiler yönetemezler. Çünkü yukarıda da bahsi geçtiği gibi uzman ekonomistlerin bu açığı yönetmeleri ve sıfırlamaları gerekir. Cari açığın oluşmasında en önemli aktörler siyasiler ve bürokratlardır.

    Özel sektör ise yatırım ve harcama dengesini ayarlayabilecek yetenekte kişilerle çalışır ve bu süreci iyi yönetirler. Parasına kıymet verir özel sektör.

    Nasıl Kapatılır?

    Cari açığın tek yolu iç tasarruf mekanizmasını devreye sokmaktır. Tasarruf miktarı ve alanı artıkça cari açık küçülür. Böylece dış borç arama gereksinimi oluşmaz. Ayrıca dışardan alınacak malların araştırılması uygun fiyatta olanlarının alınması, içte üretimin artırılarak pazar sayısının çoğaltılmasına yönelik çalışmalar yapmak gerekir. Dışa bağımlı ürün ithalinin içteki kaynaklarla üretilerek ithalatın kısıtlanması gereklidir. Sıcak para üzerinden işlemler yapılmalı ve paranın diğer para cinsleri karşısında değerini koruması cari açığın kapatılmasında etkendir.

    Cari Açık Neyin Belirtisi Olabilir?
  • Bir ülkenin cari açığına bakarak
  • Ülkenin gelişmişlik düzeyi
  • Cari açık büyük ise o ülkenin gelişmişlik oranı azdır.
  • Cari açığın nötr yada artı olması o ülkenin gelişmişlik düzeyinin yüksek olduğu
  • Ülkenin ekonomik ve refah düzeyinin yüksek olduğu
  • Milli gelirin o ülkede eşit ya da eşite yakın pay edildiğini gösterir.
  • İşsizlik oranının az olduğunun göstergesidir.
  •  
    Cari Açık Çözüm Yolları
  • Ülkeler cari açıkla zaman zaman karşılaşabilir ve buna yönelik bazı tedbirleri geçici süreliğine uygulamaya başlar.
  • İthal edilen mallara sınır getirmek
  • İhraç edilen mallara artı değer koymak
  • İhraç malları çoğaltmak
  • İthal malları kotalandırmak
  • İthal mallara artı vergi koymak
  • Ekonomik seferberlik ilan etmek
  • İhracatta kar getirecek sanayi malları üretmek
  • Rekabetçi değerde mallar ihraç etmek
  • Paranın enflasyon ve develüasyon dengesini korumak
  • Türkiye'de Cari Açık

    Türkiye'de oluşan cari açığa karşı bazı tedbirler alınmaktadır. Bunlar;

  • Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu kararları Türkiye cari açığının alınmasına yönelik önemli tedbirleri içermektedir.
  • Ekonomiyi ihracata yöneltmek
  • Sanayi alanına önem vermek
  • Ülke geneline kalkınma projeleri ve teşvikler sunmak
  • Üretimi artıracak çalışmalar yapmak
  • Ucuz mal üretimi sağlayarak ithal ürünlerin kısıtlanması yoluna gitmek
  • Enerji bağımlılığı olarak dış ülkelere zorunluluğu bulunan Türkiye'nin ulusal enerji kaynakları üretmesi, Güneş ve nükleer enerji gibi
  • Türkiye jeopolitik yapısıyla kaynağı belli olmayan para akış trafiğine istemeden yol açmaktadır. Bu akışın önü kesilmez ise cari açık meydana gelir.
  • FED'in para piyasalarını kontrol altında bulundurması cari açık oluşmasına bir başka neden
  • Cari Açık'ta Etken Ürünler
  • Petrol ve petrol türevleri,
  • Makine ve teçhizat
  • Mekanik ve elektrikli cihazlar,
  • Demir ve çelik,
  • Tıbbi ve cerrahi alet ve cihazlar
  • Eczacılık ürünleri ve ilaçlar,
  • Hava taşıtları
  • Uzay araçları ve bunların parçaları
  • Petrol ve petrol türevleri ( yağ ve mineral yakıt)
  • Gelişmişliğin ve dış ticaretin önemli gelir getirisi olan bu ürünlerde Türkiye dışa bağımlı olmaktadır. Tarım ve Hayvancılık alanında da modern araç gereç ve gübreler ile çalışılmadığı için yeterli ithalatı gerçekleştiremiyor.

    Sanayi ve teknolojik alanlarda üretimin önemi cari açıkta net olarak kendini göstermektedir. Bu alanlara yönelik insan ve makine yatırımlarını ve atılımlarını yapmak gerekir. Cari açık yukarıda da bahsedildiği gibi ülkelerin gelişmişlik düzeyini ifade eden bir kavram. Bu gelişmişlik sürecini Türkiye'nin yakalayabilmesi için kalifiye, uzman, yetenekli insanları bir araya getirerek teknoloji üretmeli ve teknolojiyi dünyaya pazarlamak gerekir. Böylelikle dışa bağımlılıktan kurtulabilir ithalat yerine ihracat gerçekleştirilebilir.

    Cari açığı olmayan ülkelere bakıldığında her alanda gelişmişlik sergilemektedirler. Tarım, sanayi, teknoloji, bu alanların tamamında başarı sağlayan ülkeler hem cari açıktan uzaklaşır hem de gelişmişlik ülke statüsünde olur. Cari açık olmaması için ülkelerin sürdürülebilir ve uzun vadeli planlamaları olmalıdır. Ekonomi, eğitim, sağlık ve diğer alanlar bu planlamaların içerisinde yer almalıdır.

    20